Review: Logitech MX Mechanical

Productpagina

• Specificaties
• Showcase
• Software
• In de praktijk
• Conclusie

In deze review nemen we een Logitech-toetsenbord onder de loep. De Logitech MX Mechanical, zoals de naam al doet vermoeden, is dit een mechanische versie van de Master Series-toetsenborden. Wij hebben hiervan de tactiel stille versie ontvangen.

Dit mechanische toetsenbord is uitgerust met laagprofiel Kailh Choc V2-switches en laagprofiel keycaps. Hierdoor blijft het bord lekker plat. Ook is er verlichting in de keys aanwezig die zich automatisch aanpast aan het omgevingslicht om batterijduur te besparen.

Ook duurzaamheid staat hoog in het vaandel bij Logitech. Dit bord is dan ook uitgevoerd in gerecycled plastic en aluminium en wordt geleverd in een verpakking met hierin zo min mogelijk plastic.

De Logitech MX Mechanical heeft een adviesprijs van € 179,99. Op dit moment is de MX Mechanical bij verschillende webshops verkrijgbaar vanaf € 122,-.

Laten we snel in deze review van dit mechanische Logitech-toetsenbord duiken.

Hieronder treffen we de specificaties aan;

We beginnen deze showcase met de verpakking van de Logitech MX Mechanical. Dit toetsenbord komt in een zwarte verpakking met hierop een duidelijke afbeelding van het toetsenbord dat we binnenin aan gaan treffen. Als we de doos openen, komen we aan de binnenkant van de deksel informatie tegen over de verbindingsopties van dit toetsenbord. Onderin de doos vinden we de dongel waarmee dit bord met de PC verbonden kan worden.

Naast de MX Mechanical zelf vinden we in de doos een informatie foldertje, een USB-A naar USB-C kabel en de dongel.

Laten we dan de Logitech MX Mechanical nader bestuderen. Als eerste zien we het contrast tussen de letters en de functietoetsen. Ook zien we gelijk dat dit bord een full-size+-lay-out heeft, maar wel in een relatief compact jasje. Naast de reguliere toetsen van een full-size toetsenbord heeft de MX Mechanical namelijk een extra rij toetsen boven de insert-, home- en page-up-knoppen en een extra rij boven de numpad.

Aan de onderzijde vinden we geen bijzonderheden; in de bovenhoeken zien we de pootjes van dit toetsenbord. Deze zijn enkel uitgevoerd en er is dus alleen de keuze voor pootjes uit en plat gebruik. In het zijaanzicht is te zien hoe hoog de MX Mechanical is met de pootjes uitgeklapt. Als we de voorkant bekijken, zien we de aan/uit-knop en de USB-C-poort van dit toetsenbord in de linkerhoek van vooraf gezien.

De geringe hoogte van de keycaps is in het zijaanzicht goed te zien. De keycaps zijn heel laag, wat in combinatie met de laagprofielswitches zorgt voor het zeer lage profiel van de Logitech MX Mechanical.

Dan een blik op de indeling van de MX Mechanical. Zoals eerder al gezegd, is dit bord uitgerust met extra knoppen boven de rechterhelft. De drie toetsen boven het home-knop-rijtje zijn om te wisselen tussen verbonden apparaten. De knoppen boven het numpad zijn extra functietoetsen. Vooral de uitlogknop kan tijdens een kantoorgebruik waarbij met gevoelige informatie gewerkt wordt een uitkomst zijn, bijvoorbeeld tijdens pauzes.

Als we de keycaps van een aantal toetsen afhalen, kunnen we de Kailh Choc V2 Brown bekijken. Deze Cherry-style switches zijn uitgerust met een extra ondersteuning rondom het bekende kruisje om extra stabiliteit te geven aan je toetsen.

De software waarmee dit toetsenbord kan worden ingesteld, is de Logi Options+-software. Deze software wordt gebruikt voor alle professionele en persoonlijke apparaten van Logitech die niet onder de gaming- en streamingparaplu vallen.

In de software kunnen meerdere functies van de MX Mechanical aangepast worden. Deze opties zullen we hier bespreken per scherm dat we in de software tegenkomen.

Als eerste komen we in het startscherm, waar we netjes goedenavond gewenst worden door de software. Uiteraard is dat overdag goedemiddag. In dit scherm is het aangesloten apparaat te zien en het batterijpercentage van dit apparaat.

Als we op de MX Mechanical klikken, dan komen we in het menu voor dit toetsenbord. In het eerste scherm hiervan kunnen we een aantal toetsen aanpassen. Helaas is het niet mogelijk om alle toetsen naar wens aan te passen.

Vervolgens komen we bij de verlichtingsopties. Er zijn een aantal opties voor de verlichting; deze gaan over het soort effect dat gebruikt wordt. De verlichtingskleur is niet aan te passen; wit is de enige optie.

In het Easy-Switch-menu kun je wisselen tussen de gekoppelde apparaten. In totaal kan de MX Mechanical met drie apparaten tegelijk verbonden zijn. Wisselen tussen de apparaten kan ook met de knoppen boven het Home-menu.

In het volgende scherm kunnen we toepassingen koppelen aan de F-toetsen. Zo kun je gemakkelijk je functionaliteit verhogen door snel programma’s te starten zonder uit je scherm weg te gaan. Als laatste is er nog een instellingen scherm waar je wat basisinstellingen kunt wijzigen en kunt zien of je device up-to-date is.

Keycaps en switches

Over de switches van de MX Mechanical is niet veel te vinden op de site van Logitech. Een kort onderzoekje wijst uit dat deze borden zijn uitgerust met een custom variant van de low-profile Kailh Choc V2-switches. De keuze hierin is de rode lineaire variant, de blauwe tactiele variant of de bruine stil tactiele variant. Deze laatste versie vinden we in het sample dat wij hebben ontvangen. Deze switch heeft een actuatiekracht van 45 gram en een tactiele feedback bij 55 gram actuatiekracht. De pre-travel van de switch is 1,3 mm en de totale travel van de switch is 3,2 mm.

Deze Kailh Choc V2 Brown-switch heeft dus redelijk standaard eigenschappen voor een mechanische tactiele switch. Deze eigenschappen vinden we niet voor niets in een grote hoeveelheid switches terug en ze bevallen dus ook prima in de praktijk. Het is een keurige allround switch met een prettige actuatiekracht en pre-travel. Hierdoor is de typ-ervaring licht en snel zonder veel foute toetsaanslagen door overgevoeligheid.

De low-profile keycaps van de MX Mechanical van Logitech zijn uitgevoerd in twee kleuren, waarbij de letters en cijfers een lichtere kleur hebben dan de functietoetsen. Het materiaal van de keycaps is prettig onder je vingers en heeft voldoende profiel om voor een stabiele type-ervaring te zorgen. De backlightfunctie zorgt ervoor dat je ook in mindere lichtomstandigheden goed kunt blijven werken.

Gebruikscomfort en -gemak

Het platte design van de MX Mechanical zorgt voor een lage totale hoogte van je toetsenbord. Zelfs met de pootjes uitgeklapt blijft dit bord een erg plat profiel houden. Dit is goed te merken als je langere tijd aan het typen bent. Door de geringe hoogte van het bord liggen, zelfs zonder polssteun, je polsen comfortabel op je bureau. Waar een gaming-toetsenbord met een veel hoger profiel bij langere typsessies wel kan zorgen voor wat extra belasting op je polsen.

De functies die op de F-toetsen te vinden zijn en de extra functies boven het numpad zijn duidelijk gekozen met functionaliteit in gedachten. Naast opties voor de verlichting en mediakeys zijn er functietoetsen voor screenshots, spraakservices, emoji’s en het muten van de microfoon. Door de compacte plaatsing van de F-toetsen direct bovenop de cijfers zijn de knoppen ook goed bereikbaar en dus ook echt functioneel.

De typervaring van de MX Mechanical is prettig, doch lawaaierig. Voor een switch die stil tactiel moet zijn, produceren de switches toch aardig wat geluid. Zeker iets om rekening mee te houden als je op zoek bent naar een echt stil toetsenbord. De toetsaanslagen zijn prettig en snappy, de Kailh-switches hebben een nette, snelle return en zijn daarmee ook geschikt voor herhaalde aanslagen van de toetsen. Hierdoor is dit bord ook prima geschikt om op te gamen. In dit geval is de extra tilde-toets naast de shift wel soms wat vervelend.

Batterijduur en opladen

Logitech geeft zelf een batterijduur aan van vijftien dagen met de verlichting ingeschakeld. Zonder verlichting kan de batterijduur oplopen tot wel tien maanden. In de ruime week dat het toetsenbord nu in gebruik is geweest, is de batterijduur maar met 20% afgenomen. Hierbij was de verlichting ingeschakeld. en is de pc enkele uren per dag in gebruik. De batterijduur van vijftien dagen lijkt dus prima waar te maken. Het opladen is gemakkelijk door de makkelijk bereikbare USB-C-poort en in een mum van tijd is je bord weer klaar voor een aantal dagen draadloos gebruik.

Waar het gamingsegment voor het grootste gedeelte uit mechanische borden bestaat, met hierin een enorm spectrum aan keuzes in maatvoering en switchtype, is het zakelijke segment karig bedeeld op het gebied van mechanische opties. De Logitech MX Mechanical is dus een mooie aanwinst in het vrij karige aanbod van mechanische functionaliteitsborden.

Met een keuze uit drie verschillende switchtypes is er genoeg te kiezen bij de MX Mechanical. In combinatie met het zeer platte profiel is dit een mooie verrijking van het zakelijke toetsenborden-spectrum.

De Logitech MX Mechanical heeft een prettige typervaring en een keurige batterijduur. Met vijftien dagen werken zonder op te laden en verbinding met drie verschillende apparaten is dit een zeer functioneel toetsenbord dat zich prima zakelijk laat gebruiken. Enige minpuntjes zijn het niet aan kunnen passen van alle toetsen en de geluidsproductie van de in dit model aanwezige stil tactiele switches.

Maar alles in acht genomen is de MX Mechanical een strak uitziend en rijk uitgerust functionaliteitsbord met prettige switches. Een aanrader voor ieder kantoor!

 Review: Epomaker TH99 ISO-DE

• Productpagina

• Specificaties
• Showcase
• Software
• In de praktijk
• Conclusie

In deze review nemen we een kijkje bij de Epomaker TH99 ISO-DE. Dit betreft een toetsenbord gemaakt door het merk Epomaker en voor ons een nieuwe samenwerking.

De samenwerking is tot stand gebracht door het bezoek eerder dit jaar op IFA 2025 in Berlijn. Met als resultaat dat we vandaag deze review van de Epomaker TH99 ISO-DE kunnen presenteren, waarin we dieper ingaan op de bouwkwaliteit, de type-ervaring en de softwaremogelijkheden van dit toetsenbord.

Een overzicht van de specificaties:

Verpakking

De verpakking van de Epomaker TH99 ISO-DE heeft vooral een paarse kleur in combinatie met zwart. Voor de benaming van het product en het logo van Epomaker is er gebruikgemaakt van wit. Als eerste zie je rechtsboven op de verpakking een 2D-zicht van het toetsenbord Met daaronder een overzicht van de verschillende features van het toetsenbord. Zo zie je dat je drie verbindingsmogelijkheden hebt. Alsook dat dit toetsenbord beschikt over RGB-verlichting.

Op de rechterzijde van de verpakking zijn nog enkele technische gegevens te vinden. Zo kan je daar de polling rate. Maar ook de capaciteit van de batterij en het gewicht, die bij dit toetsenbord neerkomen op 2 Op de achterzijde van de verpakking is nogmaals dezelfde figuur van het toetsenbord te zien als deze op de voorzijde van de verpakking staat.

Inhoud verpakking

Bij het openen van de verpakking sta je direct één op één met het toetsenbord. Epomaker maakt gebruik van een plastic beschermkap met het logo van Epomaker ingemaakt. Bij het uithalen van de Epomaker TH99 ISO-DE merk je direct dat het een zwaar toetsenbord is. Er bevindt zich ook nog een USB-A-naar-USB-C-kabel voor het toetsenbord.

Bij dit toetsenbord heb je de mogelijkheid om de keycaps en switches te vervangen. Hiervoor is er een keycap- en switchpuller meegeleverd, alsook nog twee extra switches. Als laatste is er ook nog een handleiding aanwezig in de doos.

De software van de Epomaker TH99 ISO-DE is te downloaden op de site van Epomaker zelf onder het tabblad software. Daar kan je vervolgens de exacte modelnaam ingeven en aan de hand daarvan heb je de correcte software voor het toetsenbord.

Bij het openen van de software kom je op de homepagina, waar je het aangesloten toetsenbord kan selecteren. Eens het toetsenbord aangeklikt, ga je naar het keybinding-gedeelte van de software. Zo kan je verschillende dingen instellen. Layers: Je kunt schakelen tussen de ‘Top Layer’ (standaard) en de ‘Fn Layer’ (functielaag). Functies: Onderaan vind je een virtueel toetsenbord en mediatoetsen (zoals volume, play/pauze, e-mail). Je sleept simpelweg een functie naar de gewenste toets. Profielen: aan de linkerkant kun je verschillende configuraties opslaan, bijvoorbeeld één voor gaming en één voor kantoorwerk.

Ook een belangrijk onderdeel is het gebruik van macro’s op een toetsenbord. Deze macro’s zijn in te stellen op het volgende scherm. Hiermee kun je complexe reeksen toetsaanslagen opnemen en opslaan onder één enkele toets. Je kunt de vertraging (delay) tussen aanslagen handmatig aanpassen of de werkelijke snelheid opnemen.

Het volgende scherm kan gebruikt worden voor het instellen van lichteffecten. Zo heb je veel verschillende voorgemaakte effecten die je kan selecteren. Dan kan je vervolgens nog kiezen hoe bright de leds zijn en hoe rap er door het effect wordt gelopen Er is nog een tweede lichtmenu en dit is gemaakt voor wie een custom kleurencombinatie wil maken op dit toetsenbord. In dit menu heb je de optie om iedere led individueel aan te sturen.

Een laatste optie voor het aanpassen van de verlichting is aan de hand van de muziek. Rhythm-modus. Hiermee reageert de verlichting van je toetsenbord op het geluid dat je pc afspeelt.
In het laatste menu kan je verschillende algemene instellingen aanpassen. Deze instellingen zijn de volgende: Key Response Time: Je kunt de reactiesnelheid aanpassen (bijv. 5-6 ms bedraad). Sleep Time: Stel in na hoeveel minuten de verlichting uitgaat om batterij te sparen in draadloze modus. Sneltoetsen blokkeren: hier kun je de Windows-toets of Alt+F4 uitschakelen, zodat je niet per ongeluk uit je game vliegt tijdens een verhitte strijd. Factory Reset: Mocht je te veel hebben geëxperimenteerd, dan kun je hier alles met één klik terugzetten naar de fabrieksinstellingen.

Over het algemeen kunnen we spreken van een solide softwareervaring. Er zijn enkele puntjes die ik wel graag verbeterd zie in de software. Zoals bij het batterijlogo een percentagewaarde. Alsook een software die werkt bij verschillende toetsenborden van Epomaker. Want nu moet je volgens mij voor ieder toetsenbord een andere software installeren.

Keycaps

De keycaps van de Epomaker TH99 ISO-DE zijn gemaakt van PBT-plastic, wat toch het betere materiaal is voor het maken van keycaps. Het verschil tussen ABS- en PBT-keycaps is misschien niet in de eerste week merkbaar, maar zal zich toch vroeger dan later tonen. Dus met deze keycaps zit je zeker goed. Bovendien zijn de keycaps geproduceerd met de hoogwaardige double-shot-techniek, die veel wordt toegepast bij kwalitatieve keycaps.

Switches

De Epomaker TH99 ISO-DE is te verkrijgen met twee verschillende modellen switches. Het sample dat TechGaming ontvangen heeft, is deze met de EPOMAKER Creamy Jade Switch. Epomaker heeft heel veel verschillende switches, dus voor wie wenst kan je deze altijd wisselen. De creamy jade switch is het meest te vergelijken met de Cherry MX Red, een lineaire switch zonder klik met een activeringskracht van 45 gf.

De behuizing van de switch zelf is niet doorlatend, dus hierbij zal het RGB-licht wat minder gedefused worden door de switch zelf. Voor liever een andere switch die stiller is, kan ook standaard gekozen worden voor de EPOMAKER Sea Salt Silent Switch. Deze switch is een stuk stiller en beschikt wel over een doorzichtige diffuser.

Bouwkwaliteit

De Epomaker TH99 ISO-DE-behuizing is gemaakt van ABS-plastic. Dus niet van metaal, maar heeft wel een gelijkaardig gevoel als een aluminium toetsenbord. Het heeft een solide frame dat zeker tegen een stootje kan. Het toetsenbord maakt intern gebruik van vijf verschillende gelijkwaardige materialen. Deze zijn Poron-sandwichpad, IXPE-schakelpad, PET-geluidsversterkende pad, onderkant Poron en onderkant siliconen.

Deze zorgen voor het super satisfying geluid van dit toetsenbord. Er is ook veel aandacht besteed aan de afwerking van het toetsenbord. Zo is er aan de onderzijde van het toetsenbord een aluminium plaat voorzien met enkele info over het toetsenbord Op de achterzijde van het toetsenbord zitten ook voetjes waarmee je het toetsenbord een beetje omhoog kan zetten. Deze hebben twee standen.

Connectiviteit en verlichting

De Epomaker TH99 ISO-DE heeft drie verbindingsmogelijkheden. Zo kan dit toetsenbord bekabeld gebruikt worden. Voor wie graag gebruikmaakt van zijn custom kabel en het geen probleem vindt om een kabel te hebben op z’n bureau. Voor wie toch liever zonder kabel werkt, heb je twee draadloze opties.

Optie één is Bluetooth: dit is goed voor wie het toetsenbord niet per se gebruikt voor gamen of latency-intensieve zaken. Want Bluetooth heeft maar een pulling rate van 125 Hz De tweede optie, 2,4 GHz, heeft een polling rate van 1000 Hz en daar gaat persoonlijk mijn voorkeur ook naar uit, zeker voor wie gamet De dongle zit mooi opgeborgen in het toetsenbord, waar je de connectiemethode kan wisselen. De polling rate van 1000 Hz heb je ook bij het gebruik van de USB-C-kabel.

Op het vlak van verlichting doet de TH99 ISO-DE het ook heel goed. Het toetsenbord beschikt over per-key RGB. Dit wil zeggen dat je een uniforme kleurverdeling hebt over het gehele toetsenbord.

Batterijduur

Het toetsenbord heeft een batterijcapaciteit van 8000 mAh Dit is zeker niet weinig. Zelf adverteert Epomaker dat het toetsenbord een batterijduur heeft van 800 uur zonder gebruik te maken van de verlichting op het toetsenbord. Zelf heb ik in mijn lange testperiode het toetsenbord maar eenmaal opgeladen en dat was wanneer de bekabelde ervaring van het toetsenbord werd getest. Het feit dat dit toetsenbord draadloos is, is zeker geen storende factor op vlak van laden.

De Epomaker TH99 ISO-DE laat een zeer sterke indruk achter, zeker voor wie op zoek is naar een veelzijdig, draadloos mechanisch toetsenbord. Ondanks de ABS-behuizing voelt het toetsenbord uitzonderlijk solide aan, mede dankzij het hoge gewicht en de uitgebreide interne demping. Dit resulteert in een aangename type-ervaring met een diep, “thocky" geluid dat je normaal vooral bij duurdere custom keyboards verwacht.

De combinatie van hot-swappable switches en hoogwaardige PBT double-shot keycaps maakt de TH99 bijzonder flexibel. Het toetsenbord is voor zowel gamers als bureaowerk geschikt. Er zit zelfs een sneltoets naar de rekenmachine op. De draadloze 2,4GHz-verbinding met 1000Hz polling rate is een grote meerwaarde en maakt dit toetsenbord ook geschikt voor competitief gamen.

Tel daar de enorme batterijduur, per-key RGB-verlichting en degelijke afwerking bij op, en je krijgt een compleet toetsenbord dat zijn prijs meer dan rechtvaardigt. De Epomaker TH99 ISO-DE is daarmee een uitstekende keuze voor wie premium features zoekt zonder meteen in het hoogste prijssegment te belanden. Wel beschikt dit toetsenbord niet over een Nederlandse of Belgische layout.

Review: be quiet! Dark Mount

Productpagina: be quiet! Dark Mount

• Specificaties
• Showcase
• Software
• In de praktijk
• Conclusie

Als je be quiet! zegt, dan denk je normaal aan computerbehuizingen, voedingen of bijvoorbeeld de dikke Dark Rock-luchtkoelers die ze al jaren uitbrengen, maar onlangs bracht be quiet! twee toetsenborden uit en de Dark Power-muizen.

We hebben de Dark Power Ergo muis onlangs al getest en daar waren we erg over te spreken, dus toen we de kans kregen om het Dark Mount-toetsenbord te testen, konden we dat uiteraard niet weigeren!

Naast de Dark Mount heeft be quiet! ook het Light Mount-toetsenbord uitgebracht, waarbij de Dark Mount als topmodel is gepositioneerd en zou voortbouwen op de innovatieve toetsenborden van Mountain (onlangs overgenomen door be quiet!). We praten dan over een modulair design, ingebouwd beeldscherm, een soort Steam Deck in het numeriek gedeelte en vooral stille toetsen.

Dat klinkt als een toetsenbord uit de toekomst, maar hij ligt op onze testtafel en we kunnen niet wachten om ermee aan de slag te gaan. Of alle beloftes waargemaakt worden, daar komen we in deze review achter.

De be quiet! Dark Mount is verkrijgbaar met een adviesprijs van € 259,90.

Hieronder treffen we de specificaties aan;

Switches en keycaps

Voordat we het product zelf gaan bekijken, staan we even stil bij de switches die door be quiet! zelf zijn ontwikkeld en moeten zorgen voor een zeer stille typervaring. Als je de Dark Mount bekijkt, heb je de keuze uit twee varianten, namelijk silent lineair en silent tactile, waar wij in deze review de laatste bekijken.

De tactile variant wordt geleverd met zwarte switches die vooraf gesmeerd zijn om zo min mogelijk frictie en geluid te produceren. Ook de stabilisatoren onderin elke toets zijn gesmeerd, terwijl de behuizing van elke toets is gemaakt van een geluidsarm materiaal, namelijk PA66 nylon.

Behalve de toetsen zelf heeft be quiet! onder de toetsen zelf in totaal drie lagen aan dempingsmateriaal aangebracht. In totaal zijn twee lagen van schuimmateriaal aangebracht en zijn de ruimtes in de behuizing opgevuld met siliconen vulling om de Dark Mount een van de stilste toetsenborden op de markt te maken. Of dit daadwerkelijk ook gelukt is, gaan we verder op in tijdens de praktijkervaring, maar feit is wel dat we tot dusver nog nooit zo’n aanpak zijn tegengekomen.

Zodra we de doos van de Dark Mount erbij pakken, zien we direct dat we te maken hebben met een be quiet!-product. De huisstijl is al jaren een strakke zwarte doos met voorop een mooie afbeelding van het product en achterop vinden we de belangrijkste eigenschappen van het product.

Grappig detail is wel dat de doos opvallend smal, maar wel relatief dik is voor een fullsize keyboard. Waarom dat zo is, laten we uiteraard zien tijdens het uitpakken.

Zodra we de doos openmaken, zien we waarom de doos dus relatief smal is, want we zien een behoorlijk klein toetsenbord verpakt in op maat gesneden beschermschuim. Op het eerste gezicht dachten we dat we te maken hadden met een TKL-toetsenbord.

Gelukkig zitten er in totaal drie lagen aan beschermschuim in de verpakking, want zodra we het toetsenbord en de eerste schuimlaag (inclusief handleiding) hebben weggehaald, zien we verschillende losse elementen van het toetsenbord zitten.

We zien een magnetische polshouder, een los numeriek gedeelte, het beeldscherm, een mooie gevlochten USB-kabel en een achttal kleine vierkante blokjes. Wat we met die losse blokjes moeten/kunnen doen, komen we straks op terug, maar bijzonder zijn ze wel!

De USB-kabel is een mooie gevlochten kabel van twee meter die voorzien is van een USB-C-aansluiting voor op het toetsenbord en een USB-A-connector aan de andere kant voor op je computer.

De polssteunen zijn mooi van kwaliteit en je zal wellicht denken: waarom bestaat de polssteun niet uit 1 geheel? Dat komt omdat je het numerieke gedeelte aan beide kanten kan gebruiken of natuurlijk in de doos kan laten.

De polssteunen zijn beide magnetisch uitgevoerd en moeten dus makkelijk aan het toetsenbord klikken en ook blijven zitten tijdens gebruik. Of dit laatste ook zo is, gaan we bekijken in de praktijkervaring, maar met de rubberen voetjes onderop moet dat wel goedkomen, denken we.

Dan die acht vierkante blokjes, wat zijn dat nu precies? Dat blijken dus magnetische pootjes te zijn die onder het toetsenbord en onder het numerieke gedeelte kunnen klikken en dat dan tot twee hoog kunt stapelen.

Hiermee kan je het toetsenbord dus verhogen op een andere manier dan de traditionele pootjes die je uit het toetsenbord kunt klikken. De pootjes klikken zeer stevig vast en geven je dus de vrijheid om het toetsenbord op drie hoogtes te gebruiken in totaal.

Het systeem voelt daarbij ook zeer stevig aan en zal niet breken, wat bij de pootjes van (goedkopere) toetsenborden na verloop van tijd wel eens kan gebeuren.

Als laatste bekijken we de mediamodule met beeldscherm, voordat we het toetsenbord zelf gaan bekijken. De module is relatief klein, maar stevig uitgewerkt en voelt ook vooral degelijk door het gewicht. Door een USB-C-connector kan je de module op twee plekken (links en rechts) op het toetsenbord vastklikken.

De module zelf heeft een mooi display (we vermoeden een IPS-display), al zijn er weinig tot geen specificaties over te vinden. Zover we konden uitvogelen, is het een 4:3-verhouding beeldscherm met 320×240 pixels en kan je deze aanpassen in de software.

Naast het display zitten ook verschillende knoppen, namelijk play/pauze, skip forward en skip backward, mute-knop en een draaiknop om het volume in te stellen. In het midden zitten knoppen om het display mee te bedienen, zodat je snel door de verschillende functies heen kunt bladeren.

Als we het toetsenbord uit de doos halen en goed bekijken, zien we een strak vormgegeven behuizing met een aluminium bovenplaat en een stevige kunststof onderplaat. De bouwkwaliteit zit prima in elkaar, de afwerking is van een hoog niveau en we zien duidelijk de invloeden van Mountain terugkomen in de Dark Mount.

Op de lange zijde achterop zien we natuurlijk de USB-C-poort zitten die we verbinden met de computer, maar ook de twee USB-C-poorten die gebruikt kunnen worden voor de Mediadock. Onderop zien we ook verschillende rubbers zitten om het toetsenbord op zijn plek te houden, waaronder twee grotere vierkante rubbers in de hoeken waar je dus de pootjes op kunt klikken, zoals je op de foto kan zien.

Aan de zijkanten zien we overigens ook twee magnetische panelen zitten die we los kunnen halen, waar een USB-C-poort zichtbaar is en je dus het numerieke gedeelte op vast kunt klikken. Het concept dat je dit numerieke gedeelte aan beide kanten kunt vastklikken, vinden we een heel mooi concept, zodat je als linkshandige makkelijker de functieknoppen kunt gebruiken.

Het numerieke gedeelte zelf is van dezelfde bouwkwaliteit en hetzelfde materiaal als het toetsenbord zelf, maar qua uiterlijk zitten er natuurlijk wel wat verschillen. Om te beginnen zitten bovenop in totaal acht functietoetsen met een (IPS) scherm van 140×140 pixels die je met de software volledig kunt instellen. Dit werkt eigenlijk hetzelfde als een Stream Deck en daarmee is be quiet! zelfs eerder dan Corsair zelf, die onlangs een toetsenbord met ingebouwde Stream Deck hebben aangekondigd.

Onderop het numerieke gedeelte zien we dezelfde magnetische pootjes zitten, zodat je deze ook makkelijk kunt verhogen, maar we zien ook een groot schuifpaneel zitten dat zowel naar links als naar rechts geschoven kan worden. Aan de zijkant zien we ook weer de magnetische panelen zitten die je los kunt halen, zodat je een verbindingspaneel links of rechts eruit kan laten schuiven. De bedoeling is uiteraard om dit verbindingspaneel op het toetsenbord te klikken, zodat je een full-size keyboard krijgt.

Nu rest ons laatste stap alleen om het toetsenbord volledig in elkaar te zetten zoals we het willen hebben en we kiezen ervoor om het numerieke gedeelte aan de rechterkant te monteren en beide onderdelen op maximale hoogte te zetten.

Zodra we alles hebben verhoogd, kunnen we het toetsenbord en numerieke gedeelte in elkaar klikken en dat gaat met één soepele klik en alles voelt stevig en staat als een huis. Echter, zodra je het toetsenbord optilt, zie je wel dat de verbinding tussen de twee modules enigszins doorbuigt en we hopen dat dit in een tweede versie nog iets versterkt kan worden, maar voor de praktijkervaring is het zeker geen zwaarwegend nadeel.

De volgende stap is het mediadock vast te klikken en we proberen beide posities uit, maar onze voorkeur ging uiteindelijk uit om hem rechts te plaatsen, zodat je alle mediatoetsen en speciale knoppen dichtbij elkaar hebt. Zeker voor een rechtshandige gebruiker kan dit makkelijker zijn en voor een linkshandige gebruiker raden we dan ook aan om zowel het numerieke gedeelte als het mediadock links te plaatsen.

Als laatste klikken we magnetisch de polssteunen op het toetsenbord en zien we een behoorlijk strak eindresultaat dat op geen enkel bureau zal misstaan.

Nu is het alleen nog maar een kwestie van het toetsenbord aansluiten op de computer om te zien hoe de software zich verhoudt tot de concurrentie en hoe de Dark Mount in de praktijk bevalt.

Om de Dark Mount in te stellen, kan je gebruikmaken van de be quiet! IO Center-software, die zowel als desktopsoftware te downloaden is als online via een webpagina bereikbaar is. De online versie is daarbij wel beperkter in zijn functionaliteiten en kan je onder andere geen updates zoeken en installeren voor de be quiet! randapparatuur zoals de Dark Mount.

We installeren de laatste versie van IO Center en gaan ermee aan de slag, waarbij meteen opvalt dat het hele programma is vormgegeven naar de huisstijl van be quiet! en dat ziet er simpelweg zakelijk en strak uit. De indeling is daarbij ook simpel, maar vooral ook logisch, en het kost je dan ook weinig tijd om je weg te vinden in de software.

Het eerste tabblad dat we tegenkomen is de RGB-verlichting en je krijgt hier eigenlijk de standaardopties, waarbij je de verlichting uit kan zetten of kunt kiezen uit een aantal lichteffecten die we allemaal ondertussen wel kennen. Dit werkt simpel en snel, maar de optie waar wij blij van worden is dat be quiet! ook een optie heeft toegevoegd dat je het toetsenbord forceert om mee te gaan met de dynamische verlichting van Windows (of van een ander programma als je die de dynamische verlichting laat regelen). Hierdoor zal het toetsenbord te allen tijde meegaan met lichteffecten die je bijvoorbeeld hebt ingesteld in een ander programma zoals SignalRGB.

Als we verder kijken, zien we een tabblad waarbij we dus de verschillende mediatoetsen op het numerieke gedeelte kunnen instellen. Dit werkt eigenlijk grotendeels zoals je wellicht gewend bent bij Elgato met hun Stream Deck en je kan dus naast een actie ook een afbeelding toewijzen per knop. De acties zijn duidelijk en over het algemeen werken ze allemaal prima, maar het enige wat we wel jammer vinden is dat als je applicaties wil toewijzen om te openen, je zelf het .exe-bestand moet opzoeken en toewijzen.

Nu klinkt dit wellicht relatief simpel en zou je denken: waarom maken we daar nu een probleem van, ware het niet dat veel software zoals Discord, WhatsApp, Outlook relatief vaak updatet en daarmee de .exe verplaatst naar een andere map of net een andere bestandsnaam eraan geeft. Hierdoor krijg je dus regelmatig te maken met knoppen die niet werken of een foutmelding weergeven. Elgato heeft dit opgelost door de applicatielijst van Windows in te laden, zodat je daaruit kan kiezen, en dit zou be quiet! ook echt moeten toevoegen.

Uiteraard kan je in de IO Center-software ook FN-combinaties programmeren voor extra functionaliteit en heb je de mogelijkheid om macro’s te maken. Het leuke van het maken van de macro’s is dat je ook jouw bewegingen met de muis samen of apart van het toetsenbord kunt opnemen, zodat je heel specifieke opdrachten kunt programmeren.

Uiteraard kan je ook het scherm van het mediadock aanpassen en verschillende kleuren laten weergeven of zelfs een andere afbeelding. Wat we wel echt een gemis vinden, is dat afbeeldingen echt gelimiteerd zijn tot stilstaande en je dus geen gif- of videobestanden kunt inladen als een soort screensaver. Het heeft aardig wat potentie, maar helaas komt dit op dat vlak er nog niet uit en we hopen dan ook dat toekomstige updates nog meer functionaliteit zullen toevoegen aan de Dark Mount.

Op het laatste tabblad kan je de productinstellingen aanpassen en onder andere ook dus kijken of er firmware-updates beschikbaar zijn voor jouw producten. In dit tabblad heeft be quiet! ook wat ‘gaming’-functies toegevoegd, zodat je softwarematig onder andere de Windows-toets kunt uitschakelen, zodat je deze niet per ongeluk indrukt tijdens het gamen.

Al met al zijn we zeker te spreken over het softwarepakket dat be quiet! heeft uitgebracht en de gebruiksvriendelijkheid van alle opties binnen de software. Voor een eerste poging is be quiet! geslaagd om de basis in ieder geval goed neer te zetten, maar een keyboard zoals de Dark Mount schreeuwt om juist die extra functies en daar is nog werk aan de winkel!

Gebruikscomfort en gebruiksgemak

Nu we alles besproken en geïnstalleerd hebben, laten we eens kijken hoe de Dark Mount in de praktijk bevalt, beginnend bij het gebruikscomfort en gebruiksgemak. Met de bouwkwaliteit zit het zoals eerder gezegd zeker goed en de polssteunen zijn verrassend comfortabel. Ze bieden de perfecte mix van zachtheid en ondersteuning, waardoor er zelfs na een paar uur typen geen zere polsen zijn.

Ook over de constructie met de magnetische pootjes zijn we te spreken, want zowel bij een enkele als een dubbele verhoging hebben we op geen enkel moment het idee dat de hoek te hoog wordt en de pootjes blijven ook prima op hun plek zitten magnetisch. Het toetsenbord verschuift ook niet tijdens het gebruik, wat heel fijn is, maar het is wel met zijn zwarte plastic toetsen en zwarte metalen bovenplaat een behoorlijk stofmagneet. We zouden dan ook graag gezien hebben dat er iets van een op maat gemaakte stofcover bij zou zitten, wat je tegenwoordig wel steeds vaker ziet bij concurrenten.

De mediatoetsen zijn daarnaast een fijne toevoeging om bijvoorbeeld de meest gebruikte programma’s zo snel mogelijk te laten opstarten. Het is nog niet op het niveau van bijvoorbeeld een Stream Deck, maar het biedt je wel heel veel handige mogelijkheden binnen handbereik!

Keycaps en switches

Laten we eerlijk zijn: de Dark Mount is een waar genot, zowel voor typen als gamen. De toetsen voelen stevig en responsief aan, en elke toetsaanslag wordt met precisie en snelheid geregistreerd. De tactile switches hebben een fijn activeringspunt en geven duidelijke, consistente feedback, waardoor zowel casual als fanatieke gebruikers er goed mee uit de voeten kunnen.

De reactiesnelheid tijdens snelle games - denk aan titels als Valorant, Call of Duty of League of Legends - is meer dan snel genoeg om elke registratie ook het gewenste resultaat in de game zelf teweeg te brengen. Dankzij Full NKRO key rollover kan je ook meerdere toetsen tegelijkertijd indrukken zonder dat het systeem in de war raakt. We zijn daarnaast ook geen ghosting-effecten tegengekomen, waardoor je ook bij zwaar eisende gamesessies een goede partner in de Dark Mount hebt.

De keycaps zelf zijn licht afgerond en hebben een fijne coating, waardoor ze prettig aanvoelen onder je vingers. Daarbij zijn we echter het meeste onder de indruk van de stilte van elke toets als je flink aan het typen bent, waarbij de meest luidruchtige toets de spatiebalk is en zelfs die wordt niet door de microfoon die boven het toetsenbord hangt opgenomen. Tuurlijk hoor je de toetsaanslagen wel, maar voor een mechanisch toetsenbord zijn we volgens mij nog geen stillere varianten tegengekomen dan de Dark Mount.

Al met al biedt de Dark Mount een prima mix van gameprestaties en typcomfort, waardoor hij zich moeiteloos beweegt tussen beide werelden.

RGB-verlichting

Over de RGB-verlichting van de Dark Mount kan kort en krachtig zijn: die is indrukwekkend mooi en ook vooral heel soepel. De effecten van zowel de eigen software als via bijvoorbeeld een programma als SignalRGB lopen mooi over op de Dark Mount, waarbij we één kleine bug nog tegenkwamen, en dat is als we gebruikmaken van dynamische verlichting de mediadocktoetsen (play/pause, mute etc.) geen verlichting meer weergeven. Nu is dit iets heel kleins natuurlijk, dus we gaan ervan uit dat be quiet! dit met een toekomstige update simpel kan fixen.

De letters op elke toets geven de verlichting ook mooi door, zodat je zelfs in een pikdonkere kamer zonder problemen kan doorwerken. Dit maakt het niet alleen een mooi toetsenbord, maar ook erg praktisch in gebruik - of je nu aan het gamen bent of aan het werk.

Met de Dark Mount zet be quiet! een opvallend volwassen eerste stap in het high-end toetsenbordsegment. Waar we het merk normaal gesproken kennen van stille voedingen en koeling, bewijst het hier dat het ook op randapparatuurgebied ambitie heeft - en die ambitie wordt grotendeels waargemaakt.

De modulaire opbouw is niet alleen een gimmick, maar voegt écht iets toe. Het verplaatsbare numerieke gedeelte, de magnetische pootjes, het mediadock met scherm en de programmeerbare toetsen zorgen voor een mate van flexibiliteit die je zelden ziet in deze klasse. Dat alles is bovendien verpakt in een solide, strak afgewerkt chassis met een bouwkwaliteit die het prijskaartje van €259,90 rechtvaardigt.

Maar waar de Dark Mount écht zijn naam eer aan doet, is bij de switches. De stille tactiele varianten zijn indrukwekkend gedempt zonder hun feedback te verliezen. In combinatie met de meerdere lagen demping in de behuizing levert dat een van de stilste mechanische typervaringen op die we tot nu toe zijn tegengekomen. Voor zowel lange typesessies als intensieve gamesessies is dit simpelweg een genot.

De softwarebasis is goed neergezet: overzichtelijk, stabiel en logisch opgebouwd. Toch voelt het alsof het platform nog wat moet rijpen. Met name op het gebied van het mediadock en de macro-/app-integratie ligt nog ruimte voor verfijning en uitbreiding. De hardware schreeuwt om nóg meer functionaliteit - en we hopen dat toekomstige updates die potentie volledig gaan benutten.

Zijn er minpunten? Zeker. De verbinding tussen toetsenbord en numpad kan bij optillen iets doorbuigen, het ontbreken van een stofcover is jammer voor zo’n premium product en de software kan op detailniveau slimmer. Maar geen van deze punten weegt zwaar genoeg om het totaalplaatje echt te verstoren.

De be quiet! Dark Mount is een innovatief, stil en veelzijdig high-end toetsenbord dat zich moeiteloos staande houdt tussen gevestigde namen. Het is geen veilige, standaardkeuze - het is een statement. En wat ons betreft is dat statement geslaagd en gaat de Dark Mount dan ook naar huis met onze “Innovation Award" en die is meer dan verdiend!

Review: Logitech MX Keys S

Productpagina: Logitech MX Keys S

• Specificaties
• Showcase
• Software
• In de praktijk
• Conclusie

Toen de Logitech MX Keys S beschikbaar kwam voor een review, dacht ik meteen: ik heb de Logitech MX Keys (for Mac), en ik ben erg benieuwd naar de opvolger. De verbeteringen op het gebied van verlichting en sensoren spraken me heel erg aan. Omdat ik erg tevreden ben over de MX Keys, dacht ik: dan moet de Logitech MX Keys S een schot in de roos zijn.

Na het maken van de foto’s ben ik meteen begonnen met gebruiken. Het toetsenbord is dagelijks op mijn werk als programmeur in gebruik, dus ik maak flink wat kilometers op het toetsenbord.

Het toetsenbord is verkrijgbaar in de kleuren “space gray" en “pale gray". De prijs ligt op het moment van schrijven op € 94,- bij diverse webshops.

Hieronder treffen we de specificaties aan;

MX Keys S vs MX Keys S for Mac

Buiten de reguliere MX Keys S is er ook een MX Keys S for Mac; qua technische specificaties zijn de borden identiek. Echter, dit toetsenbord heeft een gemixte indeling voor Mac en Windows, en de For Mac-versie is specifiek voor de Mac. De Mac-versie heeft F13 t/m F19 beschikbaar, de normale versie heeft dat niet.

Deze Space Gray-versie komt in een zwarte doos, de Pale Gray-versie komt in een witte doos. De verpakking is zoals we gewend zijn van Logitech prima, niet extreem fancy, maar ook geen bruine doos. Zodra je de doos openmaakt, zie je dat er in de buitendoos een zwarte binnendoos zit waarin het toetsenbord en de extra’s zitten ingepakt.

Het toetsenbord zit netjes in een zachte plastic zak, zodat deze niet beschadigt. Zodra je het toetsenbord eruit haalt, valt de Space Gray-kleur meteen op. Deze past veel beter bij de nieuwere MacBook-kleuren dan de voorgaande MX Keys-versie. Daarnaast zit er onder het toetsenbord nog een Logitech Bolt USB-dongle + boekjes en een USB-c-naar-USB-a-oplaadkabel.

Als we naar het toetsenbord zelf kijken, zien we het welbekende ontwerp van de MX Keys-lijn, zij het in kleine details verbeterd. Zoals bij alle andere MX Keys-toetsenborden heeft dit toetsenbord geen uitklapbare pootjes, om het profiel zo laag mogelijk te houden. Het toetsenbord loopt naar de bovenkant toe wat op, maar dit is een prima positie om langdurig en veel te typen.

De software Logitech Options+ is het oude vertrouwde programma om je Logitech-randapparatuur te bedienen. Zoals hieronder te zien is, heb je aardig wat dingen die je kan instellen. Je mag alle F1-F12-toetsen, de geluidsknop en de 4 knoppen rechts op het toetsenbord veranderen naar wat je wilt. Dat kunnen programma’s zijn, AI Actions, Smart Actions en Andere Actions.

Waar ik wel heel hard tegenaan liep, is dat je ten opzichte van de MX Keys for Mac toetsen mist die je op de Mac wel kan gebruiken, namelijk F13 t/m F19. Je denkt bij jezelf: wacht even, F13 tot en met F19, bestaan die dan? JA, op de Mac bestaan die, maar op Windows heb je die niet. Nu gebruikte ik F19 met mijn vorige toetsenbord wel, en ik gebruikte de 3 ‘snel switch’-knoppen om mijn schermen te verplaatsen op het scherm: links, rechts, volledig scherm. Dat hebben ze voor dit toetsenbord dus softwarematig geblokkeerd. Dat is voor mij wel echt een minpuntje; ik heb het inmiddels anders opgelost. Door andere toetscombinaties hiervoor te gebruiken.

De verlichting gaat eigenlijk volledig automatisch. Persoonlijk zou ik de automatische functie ook niet uitzetten, want je batterij gaat er net wat langer mee door. De sensoren reageren snel op de nabijheid van je handen en de verlichting schiet dan weer aan. Als het donker is, zal de verlichting zich daarop aanpassen.

Eerste indruk, bouwkwaliteit en typervaring

Mijn eerste indruk van de Logitech MX Keys S is dat het een degelijk toetsenbord is, waarbij de bouwkwaliteit ten opzichte van de MX Keys verbeterd is. Daarbij had ik binnen een maand schroefjes die loslieten in het batterij-/accucompartiment. Die rammelden als je het toetsenbord gebruikte of vervoerde. Ik gebruik dit toetsenbord nu twee à drie maanden; door omstandigheden te weinig tijd gehad om de review te schrijven. Dat komt het toetsenbord eigenlijk ten goede, want hierdoor heb ik het langdurig kunnen testen.

De typervaring van dit toetsenbord is zoals het vorige; het ligt lekker onder de vingers. De toetsaanslag is kort en vloeiend; er zit een kleine klik in, maar zeker niet zoals bij mechanische toetsenborden. Ik vind het ook heerlijk dat het een volledig toetsenbord is, met de pijltjes en numpad; die gebruik ik onbewust best vaak met programmeren.

Batterijduur en connectiviteit

Ik geef de voorkeur om het toetsenbord direct via Bluetooth te koppelen aan mijn werk-laptop. Het voordeel daarvan is dat er niks uitsteekt aan de zijkant van de laptop, wat vervoeren een stuk makkelijker maakt. Gevoelsmatig heb ik het idee dat het toetsenbord kort meegaat op een acculading, maar ik heb het gemeten: het is ongeveer 10 werkdagen van 8 uur. Na die 10 werkdagen merk ik dat ergens in de week erna ik het toetsenbord echt moet gaan opladen. Vaak ben ik dan al een dag aan het typen zonder verlichting, omdat deze uitgaat bij een laag batterijniveau.

Zodra het toetsenbord in batterijbesparingsmodus gaat, kan je ineens weer twee of drie dagen doortypen. Het toetsenbord geeft met een rood knipperend lampje aan dat het opgeladen moet worden (als de verlichting nog niet genoeg notificatie geeft). Opladen gaat erg snel; binnen één à twee uurtjes kan de kabel er al weer af en is hij vol.

Dan zijn we aangekomen bij mijn conclusie: de eerste week was ik vooral van slag door het missen van F13 t/m F19. Ja, zo erg is het ook weer niet, maar ik miste het echt. Zeker in het begin heb ik heel vaak op knoppen gedrukt die niet meer deden wat mijn muscle memory dacht dat ze deden. Omdat ik dit niet zozeer kan toeschrijven aan Logitech of de MX Key S, maar meer aan mijzelf, denk ik toch dat het een prima opvolger is van de MX Keys.

De bouwkwaliteit is zeker verbeterd; het toetsenbord buigt niet zo door als de vorige. Er zijn nog geen losse schroefjes te horen, dus die hebben ze denk ik nu met locktite vastgezet? Ik heb hem niet opengeschroefd, dat vond ik zonde, maar ik ga ervan uit dat ze daar wel van geleerd hebben.

Al met al een supermooi toetsenbord dat voor zowel Windows als de Mac te gebruiken is. Werk je alleen maar met een Mac, dan denk ik dat de MX Keys S for Mac een betere optie is; die heeft namelijk nog wel de F13 t/m F19-toetsen. Voor een lowprofile-toetsenbord van ongeveer € 94,- is dit zeker een aanrader.

Review: ASUS ROG Azoth 96 HE

• Productpagina

• Specificaties
• Showcase
• Software
• In de praktijk
• Conclusie

De ASUS ROG Azoth 96 HE is de nieuwste toevoeging aan de Azoth-familie van toetsenborden. Eerder maakten we kennis met de ROG Azoth, ROG Azoth Extreme en de ROG Azoth X. Dit zijn alle drie 75%-toetsenborden, die uiteraard in eigenschappen c.q. features nog wat verschillen. De ROG Azoth Extreme blinkt daar vooral in uit.

Met de ROG Azoth 96 HE maken we voor het eerst kennis met een grotere vormfactor Azoth. De naam doet wellicht al wat vermoeden; het toetsenbord heeft een 96%-vormfactor. Tevens leent het toetsenbord een mooie feature van de ROG Azoth Extreme: een 1,47-inch fullcolour touchscreen. Verder is de ROG Azoth 96 HE voorzien van ROG HFX V2 magnetische switches, een pollingsnelheid tot 8000 Hz draadloos en een vernieuwd uiterlijk.

Op het moment van schrijven is de ASUS ROG Azoth 96 HE-prijs nog wat zoek in de Benelux. Naar verwachting zal de prijs uitkomen rond de € 400,-, kortom: kostbaar.

De ROG Azoth 96 HE komt in een degelijke verpakking. De inhoud bestaat uit het toetsenbord en bijhorende accessoires die redelijk uitgebreid zijn, bestaande uit een rubberen polssteun, een keycap/switch puller, een USB Type-C naar USB Type-C kabel, een tweetal USB Type-C naar USB Type-A adapters, een PBT Ctrl-keycap en transparante Azoth-keycaps.

Door naar de ROG Azoth 96 HE. Qua ontwerp zien we nét even iets anders dan de voorgaande Azoth-toetsenborden. Toch levert het toetsenbord een vertrouwd gevoel. De metalen afwerking is van hoog niveau en ligt als een baksteen op je bureau; in de positieve zin. Waar de voorgaande Azoth-toetsenborden uitgingen van een 75%-vormfactor, is de ROG Azoth 96 HE met zijn 96%-vormfactor praktisch groter. Wat krijg je daarvoor terug? Een numpad.

Nu is de ROG Azoth 96 HE, afgaande op de prijs, geen middenmoot. Je hebt het hier over de high-end klasse. Wanneer je het toetsenbord in handen hebt, is dit op basis van gewicht al snel duidelijk. Hoewel gewicht in mijn optiek niet altijd alles is, het valt en staat met features en de categorie. Laten we heel simpel kijken naar de evoluerende muizenmarkt van de afgelopen jaren: hoe lichter, des te beter. Dit zijn niet onze exacte woorden, maar het is wel een visie.

Toch is het niet een full-size toetsenbord, omdat je met de resterende 4% ten opzichte van een 100%-vormfactor wat toetscombinaties ziet. Zo zijn toetsen zoals printscreen en page down/up verwerkt als zijnde dubbele combinatie met de FN-toets (functietoets).

De USB-ontvanger van het toetsenbord is netjes verwerkt in de behuizing, waar we ook de tri-mode-connectiviteit vinden voor Bluetooth, bekabeld en de 2,4 GHz-verbinding. Het 1,47-inch fullcolour-display siert nu nog non-actief de voorzijde van het toetsenbord. De ROG Azoth 96 HE is voorzien van een drietal standen om te positioneren op het bureau: vlak, een tandje hoger en nog een tandje hoger. Kortom: drie mogelijkheden om te verstellen in hoogte.

Direct naast het 1,47-inch fullcolour zit een toggle-knop om te navigeren door het menu van het OLED-scherm. Wanneer je de middelste selectie kiest (centraal), ga je in het menu. Door omhoog- en omlaag te drukken kan je wisselen tussen volume, verlichtingsmodi, OLED-helderheid, maar ook opties zoals het actuatiepunt en Speed Tap. Over Speed Tap vertellen we meer in het opvolgende hoofdstuk. De knop op de rand met het ROG-logo wisselt tussen de menukeuzes, zodat je een selectie kan maken van wat je gaat modificeren met de toggle-knop.

De ROG Azoth 96 HE is uitgerust met de ROG HFX V2-mechanische switches. Inmiddels hebben we deze relatief nieuwe switch al vaker onder de vingers gehad. Zijn we enthousiast over deze switch? Jazeker! De magnetische switches hebben een instelbaar actuatiepunt over de volledige lay-out. Je kan dus iedere toets naar wens laten actueren. Het bereik is instelbaar van 0,1 tot 3,5 mm; dus van het begin tot het einde van de bodem. Het instellen gaat in stappen van 0,01 mm (lees: een honderdste van een millimeter).

We hebben de transparante Azoth-keycaps aangebracht op het toetsenbord. Een mooi detail van de Azoth-familie aan toetsenborden blijft het hotswappable switch-ontwerp. Je verwisselt eenvoudig switches. Onlangs hebben we nog een switch vervangen op de originele ROG Azoth, die een dubbele toetsaanslag veroorzaakte. Het is dus niet enkel eenvoudig wanneer je verlangt te wisselen, maar ook bij defecten.

Hieronder het eindresultaat: de ROG Azoth 96 HE met transparante keycaps. De uniformiteit van het metalen ontwerp in combinatie met de solide kunststof achterkant is mooi samengesmolten.

De nog relatief jonge ASUS Gear Link-software vereist geen installatie en maakt een directe verbinding met het ASUS/ROG-apparaat naar keuze. Qua samenstelling is Gear Link redelijk getrouw aan de Armoury Crate-software. Links heb je een menu met verschillende instellingen, bestaande uit keymapping, het instellen van de analoge triggers (de ROG HFX V2-magnetische switches), het instellen van het 1,47-inch fullcolour touchscreen, de Rapid Trigger-schakelaar en beheer van de RGB-verlichting.

Keymapping is redelijk rechttoe rechtaan. Er is een selectie aan opties beschikbaar, waaronder standaard, dynamisch, Mod Tap, muisfuncties en multimedia. Specifiek is de FN-combinatietoets ook nog te bepalen. Het instellen van de ROG HFX V2-magnetische switches gaat gemoedelijk. In de Gear Link-software is een voorbeeldweergave zichtbaar, zodat je exact ziet wat de switch doet met het actuatiepunt; handig! Rapid Trigger is instelbaar op alle toetsen van de ROG Azoth 96 HE. In de basis richt deze techniek zich voornamelijk op de WASD-toetsen, omdat deze vaak in combinatie worden ingedrukt.

Rapid Trigger en Speed Tap

Je hebt herhaaldelijk de term Rapid Trigger gelezen in deze review, maar wat doet het exact? Rapid Trigger is een feature die toebehoort tot de ROG HFX V2-magnetische switches. Traditioneel gezien heb je te maken met een actuatiekracht en een actuatiepunt. De actuatiekracht is de vereiste kracht om de switch in te drukken. Hier is een initiële kracht van toepassing en een kracht tot op de bodem van de switch. Bij de ROG HFX V2-magnetische switches is dit initieel 32 gram-force, oplopend tot 49 gram-force richting de bodem.

Bij het actuatiepunt registreert de switch een toetsaanslag en geeft dit signaal door. Er verschijnt dus een letter, cijfer of symbool op het beeldscherm. Of er volgt een actie in-game, zoals lopen of gooien. Een reguliere switch heeft een actuatiepunt op een specifiek punt. Als voorbeeld nemen we de Cherry MX Brown-switch; deze registreert op 2 mm. Voor de ROG HFX V2-magnetische switches geldt geen vast actuatiepunt, aangezien deze instelbaar is van 0,1 tot 3,5 mm en aanpasbaar is in stappen van 0,01 mm. Nogmaals: een honderdste van een millimeter (dus geen millimeter).

Je kan de ROG Azoth 96 HE dus instellen op het laagste punt van 0,1 mm, waarna de vervolgstap 0,11 mm is; episch. Dit kan per toets, maar ook volledig toegepast worden op alle toetsen indien wenselijk. Maar goed: wat is dan Rapid Trigger? Een traditionele switch verlangt een resetpunt om zichzelf voor een nieuwe actuatie (registratie) gereed te maken. Met de Rapid Trigger-feature ingeschakeld middels de Gear Link-software of het fysiek inschakelen van de Rapid Trigger-schakelaar, is het resetpunt dynamisch. Je hoeft de switch dus niet volledig terug te laten komen naar zijn originele stand. Het omhoog laten komen van de switch (slider) stelt het resetpunt vrij, waarna je deze direct weer kan indrukken voor het actuatiepunt. Kortom: minder debouncetijd; een snellere verwerking.

Dan hebben we nog Speed Tap: een samenwerking tussen twee switches. Wanneer je in-game loopt met je personage, maak je veelal gebruik van de WASD-toetsen. Wanneer je A (links) en D (rechts) gebruikt om te lopen, wissel je veel tussen deze switches. Speed Tap pakt prioriteit op het moment van loslaten, zodat je personage vloeiend naar links en rechts loopt, zonder onderbreking van milliseconden. Deze optie komt heel nauw, maar is voor de competitieve scène interessant.

Ontwerp en comfort

De ROG Azoth 96 HE is het eerste toetsenbord uit de Azoth-familie dat voor een maatje groter gaat. Zijn voorgangers gingen door het leven met een 75%-vormfactor, waar deze ROG Azoth 96 HE het groter verkiest met een 96%-vormfactor. Het is net geen 100%-toetsenbord, waardoor sommige toetsen opgeschoven zijn als secundair commando in samenwerking met de FN-toets. Hiermee bespaart het toetsenbord 4% aan ruimte, wat naar onze mening niet direct erg opvalt, maar ook niet heel storend is.

Het eerste Azoth-toetsenbord kwam zonder polssteun; hoewel we erg positief waren over dit toetsenbord, merkten we het gemis van een polssteun later toch wel op. De Azoth Extreme volgde voor een exotische prijs, waar dit toetsenbord wel met een polssteun geleverd werd. Onlangs hadden we de Azoth X in handen, wat naar ons inziens meer een opvolger is van de originele Azoth. Dit toetsenbord kwam gelukkig wel met een polssteun. Waar willen we naartoe met deze inleiding? De ROG Azoth 96 HE komt standaard met een polssteun. De rubberen afwerking ligt soepel onder de polsen en is een meerwaarde voor het comfort.

Een mooie toevoeging is het 1,47-inch fullcolour touchscreen. Dit betreft een OLED-scherm dat eenvoudig te beheren is zonder software. We vinden de Gear Link-software op veel grondgebied wel fijner werken, maar voor on-the-fly-instellingen is het scherm best handig. Dat dit nu een fullcolour scherm is, afkomstig van de Azoth Extreme, is een mooie aanvulling. Sterker nog: in onze optiek is dit een ‘must’ voor de ROG Azoth 96 HE, gezien zijn prijs en de evolutie als het om upgrades gaat.

Typervaring

De ROG HFX V2-magnetische switches leveren een solide typervaring, die op zijn beurt dynamisch is. Het actuatiepunt is instelbaar in stappen van 0,01 mm in een bereik van 0,1 tot 3,5 mm. Hiermee heb je de vrijheid om het actuatiepunt zelf te bepalen voor alle toetsen. Je kan dit actuatiepunt direct toepassen op alle switches, maar je hebt ook de optie om per toets (switch) het actuatiepunt te bepalen.

De combinatie van PBT doubleshot keycaps samen met de ROG HFX V2 magnetische switches is erg goed te noemen. Naast het bepalen van het actuatiepunt is het ook nog mogelijk om te spelen met Rapid Trigger, iets wat we in het hoofdstuk software uitgebreid bespreken. Wanneer je de linkerhelft standalone gebruikt, fungeert de Windowstoets als FN-toets.

We zijn aangekomen bij de conclusie van de ASUS ROG Azoth 96 HE. Onze bevindingen lees je hieronder.

We kunnen vooropstellen dat we hier wederom te maken hebben met een high-end uiting die onderdeel uitmaakt van de Azoth-familie aan toetsenborden. Het toetsenbord weegt dieplood, voelt goed aan en levert geen flex wanneer je op de toetsen ramt. Een punt van kritiek zou kunnen zijn dat de volledige behuizing niet vervaardigd is van metaal. Het toppaneel bestaat namelijk uit metaal, waarvan de onderzijde vervaardigd is van kunststof. Hier is de Azoth Extreme met zijn CNC-behuizing natuurlijk heer en meester in.

De aanwezige ROG HFX V2-magnetische switches zijn een aangename toevoeging. Deze zijn wendbaar met een bereik in actuatie van 0,1 tot 3,5 mm. De instelbaarheid van 0,01 mm per stap is extreem te noemen. Het gaat goed samen met de solide PBT-keycaps. Deze voelen goed onder de vingers met wat extra textuur.

Verder kan je gebruikmaken van de Rapid Trigger-functie en Speed Tap. Deze functies zijn goed uitgewerkt en stellen zeker niet teleur. Wat daaraan bijdraagt, is de sterk verbeterde ASUS Gear Link-software. Alles werkt naar behoren, is accuraat en werkt zonder vertraging.

Het 1,47-inch fullcolour touchscreen en de grotere vormfactor van dit toetsenbord zijn een mooie uitbreiding voor de Azoth-familie aan toetsenborden. Daarmee maakt ASUS deze line-up aan toetsenborden toegankelijker voor gebruikers die meer productiviteit verlangen. Het is heel simpel: de ROG Azoth 96 HE is het eerste Azoth-toetsenbord met een numpad.

Dan hebben we nog de verwachte adviesprijs van € 400,-. Dit is niet mals te noemen. De ROG Azoth 96 HE is pur sang een high-end toetsenbord. Je koopt dit beest als je het beste verlangt, als zijnde enthousiasteling of ASUS/ROG-liefhebber. Bij twijfel koop je dit toetsenbord niet. Wanneer je overtuigd bent, zal je zeker niet teleurgesteld zijn. Dit beest wil waarschijnlijk nooit kapot en zal je enkel vervangen als je zelf aan iets nieuws toe bent.