Waarom de Broken Sword-serie zo vermakelijk blijft
Nintendo en Super Mario. Sega en Sonic. Wie kent hen niet? Ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en groeiden samen uit tot een wereldsucces. Zelfs vandaag geniet de nieuwste generatie nog steeds van deze kleurrijke figuurtjes. Daarnaast heb je nog ene Crash Bandicoot die op de Playstation de concurrentie zou aangaan. En ja, hoor, ook hij doorstaat de tand des tijds en weet nog vele harten te veroveren. Er is zelfs sprake van een eigen animatieserie op Netflix.
In 1996 leerde de wereld deze buideldas voor het eerst kennen. Wat maakte deze games groots? Hoe leerde ik destijds dit figuurtje kennen? En waarom mag deze reeks terecht één van de beste platformgames aller tijden genoemd worden?
Mijn kennismaking met Crash Bandicoot
Ik haalde de eerste Playstation zelf in huis in 1998. Toen zaten er enkele demo’s bij waar je verschillende levels en genres kon uitproberen. Waar is de tijd? Ik proefde onder meer van Gran Turismo, MediEvil, Ridge Racer en Oddworld: Abe’s Oddysee. Als je weet dat ik eerder vooral Nintendo- en Sega-klassiekers speelde waren die demo’s een leuke ontdekking om te zien wat op dat moment de nieuwste creaties waren.
Maar wat ik miste was een leuke adventure game, met een leuk figuurtje, een platformgame waarbij eenvoudige acties zoals springen en objecten verzamelen net verslavend werkte. En toen zag ik in de winkel Crash Bandicoot 3: Warped. En zo maakte ik eerst kennis met het derde avontuur. Ik vond in dit spel terug wat voor mij nog ontbrak op deze console. En toen volgden voor mij deel 2 en daarna het eerste deel. Een heerlijke trilogie. En daarna volgde een racing game à la Mario Kart.
De weergave van Crash Bandicoot
De stijl van spelen doet me trouwens ook een beetje denken aan Donkey Kong. Crash draagt ook zo min mogelijk kleding (enkel een donkerblauwe broek). De PS1 ondervond destijds ook problemen met de weergave van flikkerende pixels waardoor ontwikkelaars gedwongen werden tot dergelijke beslissingen.
Maar het minimalistische uiterlijk van Crash vind ik zelf visueel aantrekkelijker en goed dat ze bij deze keuze bleven. En perfectie bestaat immers niet. De PS1 legde de basis voor latere 3D-games, maar de techniek liet toen nog te wensen over. Flikkerende pixels, trillende beelden konden worden opgemerkt in die tijd. Maar als we nu terugkijken hoorde dat gewoon bij de technologische vooruitgang van toen. En zo heeft Crash dus zijn iconische blauwe broek gekregen. Zo heeft iedere evolutie zijn voor- en nadelen.
De eerste titels
Crash Bandicoot (1996)
Deze game zou uitgroeien tot één van de bestverkopende games aller tijden op PS1. Niet slecht voor een eerste deel en meteen de bevestiging dat deze buideldas wel degelijk aansloeg bij het grote publiek. Ik hou wel van die klassieke platformgames waarbij je een vast parcours volgt tot het einde van het level.
Crash vs. Dr. Neo Cortex
De gestoorde wetenschapper Dr. Neo Cortex wil Crash muteren tot een mensachtige buideldas, het begin van een leger genetisch gemanipuleerde dieren waarmee hij de wereld veroveren. Het experiment mislukt echter. Crash ontsnapt uit het kasteel van Cortex. Crash is vastberaden om zijn plannen te dwarsbomen en zijn vriendin Tawna (ook een buideldas) te bevrijden. Zijn avontuur brengt hem naar 3 verschillende eilanden.
Grafisch ogen de levels mooi met als decor vaak oude tempels en jungle-sfeer afgewisseld met mistig weer en hoge bergtoppen. Het verzamelen van de legendarische appels zat ook al in het eerste deel. Bij 100 appels verdien je een extra leven. Met het verzamelen 3 Aku Aku-maskers geniet je tijdelijke bescherming. Deze twee functies legden de basis voor de latere reeks.
Uitdagende platformgame
En in het level Hog Wild mag je zelfs een wild zwijn berijden. Dat is een eerste zijstap van het klassieke spelelement. Het zou Naughty Dog later inspireren om nog meer variatie in de levels te creëren. De beroemde rode TNT Crates die met een aftelklok na 3 seconden ontploffen, zijn hier ook reeds aanwezig. De groene Nitro Crates die meteen ontploffen bij aanraking, zitten niet in het eerste deel.
En wat ze hier ook wel wat vergeten zijn, is het spel toegankelijker maken door de moeilijkheidsgraad niet te hoog te leggen. Platformgames zijn doorgaans niet de moeilijkste games, maar verhogen eigenlijk altijd het entertainmentgehalte. Lekker ontspannen doorheen de levels cruisen. Soms ga je ze niet in één keer uitspelen. Dat is ook helemaal niet de bedoeling.
Beperkte bewegingen in eerste deel
Qua bewegingen oogt het hier vrij beperkt. Hier heb je nog geen extraatjes zoals een double jump of een slide jump. Ik die destijds begon met deel 3 en zo terugging naar het begin, vloekte wel een beetje op de beperkte gameplay. En de ontwikkelaars legden bij die basic moves de lat hoger dan anderen in dit genre, want precies springen is hier belangrijk. En je zal alle kisten in een level moeten breken voor het bemachtigen van een gem.
Oh, ja, je mocht ook geen enkel leven verliezen om een gem te behalen. Dus je ziet, perfect het level voltooien hadden ze voor ogen. Hier hadden ze wat losser in moeten zijn. Gelukkig veranderden ze hun mening hierna.
Pittige save-functie
En op tijd kunnen saven en later vanaf dat punt weer doorgaan is ook iets wat ontbreekt. Het opslagsysteem liet duidelijk te wensen over, want je kon niet in elk level opslaan. Na bonusrondes kon je dan met je memory card saven als het spel erom vroeg.
Naughty Dog ondervond problemen met het programmeren van de save-functie. Toen ze de game ontwikkelden ontdekten ze dat het opslaan ervoor kon zorgen dat de hele memory card werd gewist. Uit paniek werd het opslaan daarom beperkt. En men hield ook rekening met het feit dat niet iedere gamer een memory card bezat.
Zonder memory card kon je opslaan via een wachtwoord-systeem. Je kreeg daarvoor de kans na het voltooien van korte bonusrondes of na het behalen van een edelsteen. Voor de wachtwoorden samen te kunnen stellen, maakten ze gebruik van de symbooltjes op je controller. (zoals het vierkantje en het driehoekje).
Ondanks moeilijk saven, miljoenen exemplaren verkocht
Dit gebrek aan saven was weliswaar een beetje een stoorzender destijds, maar toch liet het figuurtje me niet los en speelde ik graag verder. Ook vanwege het gebrek aan figuurtjes zoals Super Mario en Sonic op de PS1. En het succes bewees zich, want er werden miljoenen exemplaren van deze game verkocht. In de Crash Bandicoot N Sane Trilogy is het probleem van destijds verholpen. Je kan daar gewoon na elk level saven.
Crash Bandicoot 2: Cortex Strikes Back (1997)
Waar het eerste deel nog vrij basic was, een introductie met een nieuw figuurtje betekende, moest het tweede deel dit succes enerzijds bevestigen en kleine tekortkomingen wegwerken. Tevens werden ook enkele nieuwigheden geïntroduceerd die het concept alleen maar sterker zouden maken.
Tweede confrontatie met Dr. Neo Cortex
En ja, hoor, Cortex slaat terug en misleidt Crash om 25 kristallen te verzamelen om de wereld te redden. In werkelijkheid wil Cortex de kristallen gebruiken om zijn ruimtestation op te laden en de mensheid tot slaaf te maken.
Als we beide games vergelijken, valt op dat in deel twee de gameplay een stuk vloeiender verloopt. De bewegingen en het springen oogt veel natuurlijker. En Crash kan nu ook gewoon glijden (sliden) en ver springen na het glijden (slide jump) en zelfs een body slam uitvoeren om objecten te verpletteren. Bukken en kruipen is ook toegevoegd aan de bewegingen.
We maken tevens kennis met de warp room om zo gemakkelijker naar de verschillende werelden, levels te transporteren. Er moeten vanaf nu ook kristallen verzameld worden. Iets wat ook synoniem zou worden bij Crash Bandicoot. Vanaf deel 2 kan je zelf beslissen welk level je eerst speelt en dien je geen volgorde meer te respecteren. Je krijgt meer vrijheid om het avontuur aan te gaan zoals je dat zelf wil.
Meer variatie in de levels
Er is ook aandacht besteed aan enkele levels in de sneeuw waarbij het glijden vanzelf naar voren komt. Ook mag Crash enkele malen een Jetpack aantrekken waarmee hij door de lucht zweeft. Je merkt het: Naughty Dog wilde de lat van entertainment opmerkelijk hoger leggen. Crash beweegt niet alleen natuurlijker, maar ook met meer variatie en soepelheid. Daarin overtreft deze game ruim het eerste deel.
Het opslaan is hier ook eenvoudiger, maar toch nog net iets anders dan in deel 3 waar je op ieder moment kan opslaan. In elke Warp Room kan je via de save wall je voortgang opslaan op je memory card. Bij de Crash Bandicoot N Sane Trilogy kan je bij ieder deel opslaan wanneer het jou uitkomt. Daar hebben ze het moeilijke saven in deel 1 en 2 weggewerkt.
Leuke extraatjes
Er komen ook bonuslevels aan. Het ?-platform zorgt voor een leuk extraatje en werd een vast element in de reeks. De bonusrondes worden hier dus echt echt verlengd. Als je op zo’n platform gaat staan, kom je bij deze zogenaamde bonuslevels terecht. Niet meteen een volwaardig level, maar zeker een leuk extraatje wat behouden zou blijven als synoniem zijnde met Crash Bandicoot. De kratten moet je kapotmaken om de Gem te verdienen als het level voltooid is. Dus alle kratten tijdens het level, inclusief de kratten die je tegenkomt via het ?-platform.
Je hebt ook nog de Death Routes die alleen toegankelijk zijn als je zonder leven te verliezen deze optie bereikt. Ze zijn herkenbaar aan de doodskop en de moeilijkheidsgraad is uitdagender. Kan je het voltooien? Dan heb je weer een edelsteen bij.
Er zijn ook nog Gem Pads, deze verschijnen alleen als je in een vorig level de felbegeerde Gem in een bepaalde kleur, bijvoorbeeld rood of groen, reeds in je bezit hebt. Dan kan je deze unlocken. Een lift brengt je dan naar een verborgen deel in het level. Je kan daar extra gems en kisten terugvinden. Zo kan je de game voor 100% voltooien. Ze zijn net zoals de Death Routes zeker geen must om het spel uit te kunnen spelen. Maar wil je alles gezien hebben en leg je de lat zelf graag hoog om werkelijk alles te bemachtigen en te ontdekken, dan weet je wat je te doen staat. Omdat deze extraatjes het spelverloop nog aantrekkelijker maken, bleven deze extraatjes ook behouden in deel 3.
Crash Bandicoot 3: Warped (1998)
Dit nieuwe avontuur begint waar het vorige eindigde en krijgt een nieuwe vijand. De overblijfselen van het ruimtevaartstation van Dr. Neo Cortex crashen op aarde en bevrijden de kwade tweelingbroer van Aku Aku. Uka Uka wil erin slagen kristallen te bemachtigen om zo de aarde te kunnen domineren. Crash zal hen dus voor moeten zijn. Voor mij destijds de eerste game, maar in welke volgorde je ze speelt maakt in principe niet zoveel uit. Hoeveel gamers zijn er niet die jaren later in aanraking kwamen met Super Mario en Sonic? Die gingen dan vaak zelf op de terugweg om van eerdere games te genieten. Hier heb je een beetje hetzelfde verhaal.
Crash waagt zich aan veel genres
Het centrale thema vormt tijdreizen waarbij Crash onder meer de middeleeuwen en het oude Egypte verkend. Ook Crash zijn zusje Coco duikt wel een keer op. Naast klassieke elementen zoals we bij platformgames gewend zijn, waagt Crash zich hier aan diverse genres. Crash onder water, in een vliegtuig, op een jetski of op een motorfiets? Jawel, de levels zijn hier zeer gevarieerd. Nadat ik de eerdere games ook zelf speelde, vond ik deze net door die toevoegingen nog het meest vermakelijk. Tenminste, als je me zou vragen om een keuze te maken, want ik ben net voorstander van een ijzersterke reeks waarbij je op voorhand al weet dat je er uren mee zoet zal zijn. En het oog wil ook wat, de graphics waren voor die tijd verbluffend. Eigenlijk heb ik een beetje heimwee naar die tijd, want games van dit kaliber kom ik zelf niet zo vaak meer tegen.
Crash Team Racing (1999)
Racing games speelde ik maar zelden. Maar omdat Mario Kart geen optie was op de Playstation, was ik blij met dit alternatief. Ja, een racing game maar toch een beetje verweven met een adventure game. Want Crash zal de strijd moeten aangaan met de buitenaardse racer Nitros Oxide. Die beweert de snelste racer van het heelal te zijn. Als Nitros Oxide wint, verandert de aarde in een parkeerplaats.
Crash weet dus wat te doen. Races winnen, toernooien winnen met toegang tot nieuwe werelden en waar je ook nieuwe racers kan vrijspelen zodat je kan switchen tussen nog meer figuurtjes. Ook zal je eindbazen moeten verslaan, sleutels verzamelen en de planeet redden!
The magic continues
De magie van de buideldas en nevenpersonages komt evenzeer tot zijn recht in deze knotsgekke racegame waar valsspelen toegelaten is. Je kan het avontuur aangaan, maar ook gewoon racen voor het plezier. Profiteer van snelheidsboosters, leer optimaal driften met je kart, verzamel appels onderweg of neem deel aan een time trial. Uren spelplezier verzekerd.
En de concurrentie? Je zou een bananenschil op het juiste moment kunnen loslaten voor je achterligger of een bommetje kunnen smijten. Daarnaast heb je bijvoorbeeld nog de befaamde Nitro Crate (groen) die meteen bij aanraking ontploft. De TNT Crate (rood), hier heb je een aftelklok en heb je nog 3 seconden de tijd om toch gewoon verder te kunnen racen. Deze twee laatste spelelementen zijn eigen aan de Crash Bandicoot-reeks.
Slaag jij erin op slinkse wijze als winnaar over de streep te finishen? Je krijgt hier allesbehalve een afkooksel van Nintendo’s paradepaardje. Op geen enkel vlak hoeft Crash Team Racing het onderspit te delven. De levels zijn even prachtig en het blijft vermakelijk om je tegenstanders te slim af te zijn.
Conclusie: deze klassiekers blijven door hun eenvoudige gameplay tijdloos voor jong en oud. Iedere titel werd ook geremastered. Met de N Sane Trilogy haal je de eerste drie games zelfs tegelijkertijd in huis. Deze visueel opgepoetste versies ogen indrukwekkend. Maar als je het mij vraagt, het ervaren net zoals toen, dat heeft echt zijn charmes. Voor mij hoeven de remaster-versies dus niet echt.
Tot slot
De jaren ’90 is en blijft een fantastisch tijdperk. Niet alleen de muziek van toen voelt nog tegelijkertijd nostalgisch, legendarisch en hedendaags. Met de games van toen ervaar ik nog steeds datzelfde gevoel. En deze 4 games behoren tot de allerbeste van het decennium.
Mijn persoonlijke favorieten blijven Crash Bandicoot 3 en Crash Team Racing. Het opslaan in deel 1 en 2, dat je niet zomaar kon saven op ieder moment, was iets wat de ontwikkelaars moesten oplossen bij de remakes. Dat hebben ze ook gedaan.
Het einde van een tijdperk
Crash Team Racing markeerde destijds ook het einde van een tijdperk. Het was de laatste Crash Bandicoot-game die Naughty Dog ontwikkelde. Niet omdat het succes uitbleef, maar omdat noch Sony noch Naughty Dog eigenaar was van Crash Bandicoot. Dat was Universal. Het voelde voor hen als ontwikkelaar niet meer logisch om er dan nog mee verder te gaan.
Ze wilden bovendien hun creativiteit verder ontwikkelen met een nieuwe reeks: Jak & Daxter. Ongetwijfeld kennen velen onder jullie ook deze franchise. Zo zette Naughty Dog destijds hun eerste stappen op de gloednieuwe console: PS2. In 2001 werd Naughty Dog volledig overgenomen door Sony en het bedrijf bestaat nog steeds.
Gestart als Playstation Exclusive
Crash startte in 1996 als een Playstation Exclusive, maar na deze vier titels verschenen de daaropvolgende games ook op andere consoles. Zijn populariteit groeide fors door, want het maakte plotseling niet meer uit wat je zelf in huis had staan. De magie van de eerste titels werd naar mijn mening wel nooit meer overtroffen.
Voor de retro gamers onder ons, of je ze destijds speelde of je wenst retro games uit die periode te ontdekken: dit zijn drie adventure games en één racing game om duimen en vingers bij af te klikken. Heerlijke klassieke kleurrijke graphics en een meeslepende gameplay gegarandeerd!
