Review: ASRock X870 Taichi Creator

• Productpagina

• Specificaties
• Showcase
• Bios en UEFI
• Testomgeving
• Resultaten
• Conclusie

Met de ASRock X870 Taichi Creator ben ik terug van weggeweest. Met dit moederbord pak ik het gelijk goed aan want dit is het nieuwste moederbord van ASRock. Gemaakt voor het AM5 platform en met de X870 chipset kunnen we gebruik maken van PCIe 5.0. Met Dual PCIe 5.0 x16 slots en ruimte voor 2 GPU’s kan je de max eruit halen. Verder komt dit moederbord ook met dual Gen5 M.2 slots, wat natuurlijk bijdraagt aan snelle lees- en schrijfsnelheden. Dit komt verder in de review ook naar voren.

De ASRock X870 Taichi Creator is gemaakt voor professionele ontwikkelaars. Alles draait dus om de focus op de creativiteit van de gebruiker. Er is op dit moederbord ook geen RGB-verlichting aanwezig, omdat dit, los van stijl, geen toegevoegde prestaties geeft. Zo haalt ASRock het maximaal haalbare uit de ASRock X870 Taichi Creator voor de prijs.

De ASRock X870 Taichi Creator is verkrijgbaar bij onze webshoppartner Megekko. Bovenaan de review vind je de actuele webshopprijs.

Hieronder treffen we de specificaties aan;

Met zijn gouden accenten op deze zwarte doos kun je gelijk zien dat de ASRock x870 Taichi Creator gaat voor de professionele aanpak. Met het moederbord zelf mooi afgebeeld op de voorkant, en ook nog is op de achterkant. Hier staan ook een hoop features en poorten afgebeeld en omschreven.

Eenmaal open zie je de ASRock x870 Taichi Creator netjes verpakt in antistatische folie, maar deze gaat voor nu nog aan de kant. Naast het moederbord zit de Wi-Fi-antenne, die beschikt over Wi-Fi 7. Daaronder heb je de standaardboekjes, samen met een ARGB-splitter en vier SATA-kabels.

Nu kunnen we eindelijk kijken naar het pièce de résistance. De ASRock x870 Taichi Creator is een volledig zwart moederbord met hier en daar, net als op de doos, gouden accenten. Hierdoor heeft het moederbord een strakke uitstraling.

Wat verder het meest opvalt is het reflecterende stuk heatsink waar Creator op staat. De schroeven die erin zitten lijken voor decoratie, of het vasthouden van de heatsink. Dit zijn dus de M.2 schroeven, het kwijtraken zal dus moeilijk gaan.

Zoals te zien is, wordt de VRM gekoeld door robuuste heatsinks. Deze hebben een zwarte uitstraling, maar ook hier zijn goude accenten aanwezig. Ook zien we gelijk de 2×8-pin-connector, 24-pin-connector en de geheugenslots van dichtbij.

Vlak onder de heatsink zien we de slot voor de M.2-SSD met PCIe 5.0-ondersteuning. De PCIe 5.0-ondersteuning geldt ook voor het PCIe-expansieslot voor de GPU, welke beschikt over een EZ Release. Onder de grotere heatsink vinden we 3 extra M.2-sloten, waarvan enkel het bovenste PCIe 5.0 ondersteunt.

De ASRock x870 Taichi Creator heeft een hoop aansluitingen, en daar ga ik nu even langs. Het eerst kom je de connector tegen voor de CPU, de 2×8-pin. Verder vind je bovenin ook nog de CPU-FAN- en AIO-PUMP-headers.

Op de rechterkant van de ASRock x870 Taichi Creator vinden we de Addressable-LED headers samen met de 24-pin connector. Dan schuiven we nog iets verder door naar beneden om een USB 3.2 header tegen te komen, samen met 4 SATA aansluitingen.

Helemaal onderop de ASRock x870 Taichi Creator vinden we, van links naar rechts, de HD-AUDIO aansluiting. Samen met een RGB-LED en Addressable-LED header. Met drie USB aansluitingen en 4 Chassis-fan aansluitingen zijn we nog steeds niet klaar. Met nog een USB 3.2 header, CLRCMOS, SPK_PLED1 en front panel header hebben we alle aansluitingen wel gehad.

Gelukkig hebben we niet alleen in de toekomstige behuizing aansluitingen, maar ook aan de buitenkant. Dit is met dank aan de back I/O, die beschikt over 10 USB-A-poorten. Zes hiervan zijn USB 3.2 Gen1, met twee USB 3.2 Gen2 en twee USB 2.0. Ook zijn er twee USB4 Type-C-aansluitingen.

Als laatste hebben we nog een HDMI-aansluiting, twee 3,5mm-aansluitingen (mic in en line-out), een 5.0G- en 10G-LAN-poort en dan nog een S-PDIF-out-poort.

De BIOS/UEFI van de ASRock X870 Taichi Creator vind je hieronder.

Toelichting benchmarks

Voor onze moederbordreviews kijken we specifiek naar productiviteit en synthetische resultaten. Diepgaandere resultaten aangaande processor, temperatuur en gameresultaten zijn bestemd voor onze processor- en videokaartreviews.

Blender - BMW

Blender - Classroom

Cinebench 2024 - Single + Multi

PCMark 10 Express

Jetstream 2

Kraken Javascript

Corona benchmark

Dan is het nu tijd voor de conclusie. Hier ga ik in het kort vertellen wat ik van de ASRock X870 Taichi Creator vind, en of deze het waard is om te halen.

De ASRock X870 Taichi Creator is een prachtig AM5-moederbord. Als er iets is wat veel vaker voor mag komen, dan is het wel het gebruik van bronzen tonen. Waar ik een groot fan ben van industrieel design, heeft dit moederbord van ASRock genoeg om mij op dat vlak tevreden te stellen. Waar het uiterlijk voornamelijk volledig zwart is, zit er boven de I/O een bronzen streep die over de hele lengte doorloopt. Samen met de tekst “Precision by design" geven deze bronzen accenten een belangrijke diepte aan dit, verder, standaard moederbord. Wel moet ik nog toevoegen dat de M.2-schroevenhouder op het moederbord zelf ook een topdesignkeuze was, hoewel dit niet te zien valt als die volledig is ingebouwd.

Met genoeg aansluitingen voor USB-headers via het moederbord en de 10 USB-A-sloten op de I/O, merk ik dat ik te allen tijde weet dat ik zonder zorgen nog wat kan aansluiten. Dit helpt op creatief vlak en los daarvan is het ook praktisch. Ik kan zonder zorgen instrumenten aansluiten, wetende dat ik nog genoeg poorten over heb. Echter, de ASRock X870 Taichi Creator mist naar mijn mening wel de extra 3,5mm-poorten. Ik ben zeker tevreden met de SPDIF-aansluiting voor mijn geluid, maar extra 3,5mm-poorten hadden mij meer flexibiliteit kunnen geven.

Op het moment van schrijven is de ASRock X870 Taichi Creator te halen bij onze webshoppartner MeGekko voor €349,-. Voor een moederbord is dit meer richting de premiumkant, maar dat betekent wel dat je met kwaliteit in je computer zit. Mocht je dus op zoek zijn naar een strak moederbord, zonder RGB en met een hoop aansluitmogelijkheden, dan is de ASRock X870 Taichi Creator er zeker eentje die je in de gaten moet houden.

 Review: ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi

• Productpagina

• Specificaties
• Showcase
• BIOS/UEFI
• Testomgeving
• Resultaten
• Nabespreking
• Conclusie

Vandaag bekijken we de ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi. ASRock doet al geruime tijd mee in de markt voor moederborden. Zo maken ze moederborden voor allerlei verschillende segmenten, van het voorzien van budgetmoederborden tot het voorzien van topmodellen zoals de Taichi-lijn. Ook in het servicesegment zijn ze niet vies van het maken van moederborden.

Binnen het Phantom Gaming-segment maakt ASRock onderscheid tussen de Nova en de Riptide. De Riptide-serie positioneert ASRock als het middensegment, terwijl Nova zich richt op diegenen die nét dat beetje extra uit hun moederbord willen halen. Een moederbord uit het middensegment met features van de high-end. Voor de prijs van € 360,- is de ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi van jou.

Een overzicht van de specificaties:

De nieuwe X870- en X870E-chipsets zijn beide gemaakt voor het AM5-platform en ondersteunen de nieuwste Ryzen 7000- en 9000-series-processors. Hoewel de chipsets veel overeenkomsten hebben, zoals standaardondersteuning voor PCIe 5.0 voor zowel de grafische kaart als voor M.2-opslag, is er op het gebied van connectiviteit en uitbreidingen een duidelijk verschil.

X870E, waarbij E staat voor Extreme, is de meer uitgebreide van de twee. Zo is het aanbod van aansluitingen bij deze chip veel groter. Het dubbele aantal USB- en SATA-poorten is bij X870E standaard. Onder andere 12 USB 10 Gbps-poorten (6 bij X870), 2 USB 20 Gbps-poorten (1 bij X870) en 8 SATA-poorten (4 bij X870) zijn standaard bij de X870E. Standaard ondersteunt X870 en X870E USB4. Echter, X870E maakt intern gebruik van twee Promontory 21- ofwel Prom21-chips die samenwerken in plaats van een enkele chip voor X870, en daarmee komt er ook meer beschikbaarheid.

Een ander belangrijk verschil is het aantal PCIe-lanes dat de chipset ter beschikking stelt. De X870E heeft er meer, waardoor je makkelijker extra uitbreidingskaarten, extra M.2-drives of andere controllers kunt aansluiten. Dit maakt de chipset bij uitstek geschikt voor veeleisende systemen.

De X870 is meer een uitgeklede versie, en hoewel het chipset op papier wel PCIe 5.0 ondersteunt, is het in feite het best te vergelijken met een B-seriechipset uit de vorige generatie — alleen dan mét USB4. Het is een uitstekende optie voor gebruikers die minder eisen stellen aan hun systeem en geen grote uitbreidingsbehoeften hebben.

Samenvattend, wie het maximale uit zijn systeem wil halen qua uitbreidbaarheid en connectiviteit is bij de X870E aan het juiste adres. Voor toepassingen waar wat minder aansluitingen nodig zijn, biedt de X870 voldoende mogelijkheden.

Verpakking

De verpakking van de ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi is een combinatie van paars en zilver. De paarse kleur kennen we van het Phantom Gaming-segment, waar dit moederbord onderdeel van is. Hierdoor is het direct duidelijk dat we te maken hebben met een Phantom-gamingmoederbord, aangezien alle modellen in dit segment verpakt zijn in een paarse doos.

Op de voorzijde van de verpakking is de ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi te zien in combinatie met de vermelding dat het een X870E-moederbord is. Één van de features is namelijk dat het beschikt over WiFi 7. Op de zijdes van de doos is de naam van het moederbord vermeld of het logo van Phantom Gaming.

Op de achterzijde van de verpakking is een groot deel van de specificaties van het moederbord te vinden, evenals wat extra features. Zoals dat het moederbord beschikt over een 5Gbps-aansluiting. Of dat er ruimte is om maar liefst 5 NVMe-SSD’s aan te sluiten. Tevens is er een afbeelding te zien die de I/O toont die beschikbaar is op de achterzijde van het moederbord. Hierop is te zien dat het moederbord beschikt over twee USB4 Type-C-aansluitingen, welke een doorvoer hebben van 40 Gbps. De laatste feature die hierop afgebeeld staat, is de aanwezigheid van de EZ-release. Dit werkt erg eenvoudig voor het verwijderen van de videokaart uit het moederbord.

Inhoud verpakking

Wanneer we de verpakking openen, worden we eerst begroet aan de bovenzijde door het moederbord en aan de onderzijde door een compartiment waar de WiFi 7-antenne in zit. Door dit compartiment is het moederbord ook goed beschermd in de verpakking. Wanneer we het eruit halen, krijgen we mooi zicht op het moederbord in de verpakking.

Meteen bij het bekijken van het moederbord is het al meteen duidelijk dat dit geen lichtgewicht moederbord is. De vele aluminium stukken voor het koelen van het uitgebreide VRM-circuit, alsook van aluminium die gebruikt wordt om de ssd’s mee te koelen. Onder het moederbord vinden we op nog drie andere plaatsen ruimte. Hierin zitten dan nog enkele andere accessoires, zoals vier SATA-kabels, drie thermistoren en verder is er ook nog een ARGB-splitter. Verder is er ook nog een Quick Start Guide en voor de liefhebbers ook een keycap met het logo van Phantom Gaming erop, die je kan plaatsen op je toetsenbord. Altijd een leuk hebbedingetje.

Voor de tests die we uitvoeren op de ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi gebruiken we de volgende andere onderdelen.

VRM Temperatuur

De temperatuur van de VRM’s (Voltage Regulator Modules) op het moederbord is een belangrijk aspect om in de gaten te houden. Deze componenten zorgen voor de spanningsvoorziening naar de processor, en bij hoge belasting kan oververhitting duiden op een beperkte vermogensafgifte of onvoldoende koeling. In deze test is de temperatuur gemeten met Precision Boost Overdrive (PBO) ingeschakeld. De processor had hierbij een gemiddeld verbruik van ongeveer 220 watt, wat een representatieve belasting vormt voor high-performance scenario’s.

SSD snelheid

Bij deze test ligt de focus niet zozeer op de prestaties van de SSD zelf, maar eerder op de snelheid van de interface op het moederbord. Hiermee controleren we of het moederbord daadwerkelijk de geadverteerde doorvoersnelheden via bijvoorbeeld PCIe 4.0 of 5.0 kan behalen. Zo kunnen we vaststellen of er bottlenecks zijn die mogelijk de prestaties van snellere SSD’s zouden beperken.

In deze nabespreking wil ik nog even enkele features van het moederbord doorspreken.

VRM-opstelling

ASRock illustreert de kracht van het moederbord met een zeer robuuste spanningsvoorziening op de Phantom Gaming X870E Nova WiFi. Het VRM-ontwerp bestaat uit een 20-fase Vcore-spanningsvoorziening, waarbij één fase van de 20 een capaciteit heeft van 110A. Zo laat ASRock zien dat de voeding van de CPU stabiel blijft, ook zwaar belast of overklokt. Het moederbord is hiermee een zeer interessante optie voor high-end Ryzen-processoren uit de AM5-lijn.

Daarnaast voorziet ASRock in een tweevoudige voedingsconfiguratie voor de SoC. De SoC verzorgt bijvoorbeeld de GPU, geheugencontroller en de I/O-componenten. Verder voorziet het moederbord ook in een extra voedingslijn voor de VDD_MISC. Dit zijn verschillende kleine subsystemen.
Dit samen met een 8-laagse PCB is de voeding die je kan sturen richting de CPU.

M.2

De eerste M.2-ssd is uitgerust met een PCIe 5 x 4-interface. Dat is een snelweg met een potentieel van 16 GB/s. Voor Gen 5 SSD’s is dat meestal 14 GB/s. Deze eerste aansluiting is voorzien van een steeksysteem. Hiermee kan je een SSD als een jiffy in het snelste slot van je moederbord steken.

Buiten dit slot heeft het moederbord nog plaats voor vier andere M.2-ssd’s. Drie van deze spots hebben een Gen4 x 4-interface, wat neerkomt op 8 GB/s. De laatste, verticaal, is uitgerust met een Gen3 x 4-interface en kan dus maar tot 4 GB/s halen.
De ssd in het eerste slot haalt die snelheid, dus is het ook de enige die actieve koeling krijgt. Met andere woorden, er is een grote aluminium heatsink met een thermisch pad die de warmte van dit slot afvoert.

Voor de overige M.2-ssd’s zijn er ook al op de n van een aluminium plaat voorzien, met eronder een thermisch pad. De SSD’s die hierop aangesloten zijn in deze slots, zijn al koelend van de aluminiumplaat die op het moederbord is voorzien. Dus geen plastic aftrekken van deze thermische pad bij je ssd-installatie

Leuke extra’s

ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi is voorzien van een metalen backplate aan de achterzijde, waardoor het moederbord extra stevigheid krijgt. Ook zijn er thermische pads aangebracht op de achterzijde die de warmte van de MOSFETs beter afvoeren, waardoor er minder warmte ontstaat bij de koeling.

Het eerste PCIe x16-slot van de ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi is voorzien van een metalen versteviging, hetgeen een groot pluspunt is voor de grafische kaarten van vandaag. Deze versteviging zorgt ervoor dat de grafische kaart niet doorbuigt als gevolg van zijn eigen gewicht, hetgeen zowel de levensduur van het moederbord als van de kaart ten goede komt. Toch blijft het aan te raden om extra ondersteuning te gebruiken om doorbuigen volledig te voorkomen en zo schade te vermijden. Bij zware belasting is het doorgaans niet het PCIe-slot dat kapotgaat, maar de connector op de grafische kaart zelf, dankzij deze metalen versteviging.

De power- en resetknoppen die geïntegreerd zijn op het moederbord zijn voor mij de meest praktische features. Bij mijn testbenchgebruik is dit bijvoorbeeld het geval, want normaal gesproken moet ik een schroevendraaier gebruiken om de PC aan te zetten, hetgeen hier opeens niet meer nodig is. Het aan- en uitzetten gaat met de knoppen veel makkelijker en veiliger, wat het testen en reviewen helemaal niet moeilijk maakt. Deze toevoeging is voor iedereen die geregeld met open testopstellingen werkt zeer welkom.

Wi-Fi 7

Een van de grote pluspunten van de ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi is dat het moederbord de nieuwste WiFi 7-technologie ondersteunt. De opvolger van WiFi 6 en WiFi 6E is een enorme stap voorwaarts met veel hogere snelheden (tot 46 Gbps), lagere latency en een betere netwerkcapaciteit dankzij bredere kanalen (320 MHz) en een betere datacoderingstechniek (4096QAM). Dit wil zeggen dat je snellere en stabielere draadloze verbindingen hebt, ook al is het heel druk in de buurt.

Met WiFi 7 kan het moederbord gebruikmaken van meerdere frequenties tegelijk via wat Multi-Link Operation (MLO) genoemd wordt. Dit verbetert de betrouwbaarheid en zorgt ervoor dat je tijdens gamen, streamen of videobellen geen haperingen meer hebt.

De ASRock Phantom Gaming X870E Nova WiFi is een uitstekend moederbord voor gebruikers die op zoek zijn naar een krachtig en toekomstbestendig platform binnen het AM5-ecosysteem. Met zijn robuuste 20-fase VRM-opstelling, uitgebreide koeloplossingen en hoogwaardige bouwkwaliteit biedt dit moederbord niet alleen stabiliteit en duurzaamheid, maar ook ruimte voor high-end processors en zware grafische kaarten.

De ondersteuning van PCIe 5.0, zowel voor de grafische kaart als de M.2-opslag, gecombineerd met het handige gereedschapsloze ontwerp van de SSD-behuizing, maakt het bovendien zeer gebruiksvriendelijk en klaar voor de nieuwste generatie componenten.

Daarnaast springt de integratie van de nieuwste WiFi 7-standaard eruit als een groot pluspunt, waardoor je verzekerd bent van razendsnelle en stabiele draadloze verbindingen met lage latency - ideaal voor gaming, streaming en andere veeleisende toepassingen.

Met een prijs rond de € 360,- positioneert ASRock de Phantom Gaming X870E Nova WiFi als een veelzijdige middenklasser met high-end features, perfect voor gamers en enthousiaste gebruikers die nét dat beetje extra verwachten van hun moederbord.

Kortom, dit moederbord levert een sterke balans tussen prestaties, uitbreidbaarheid en toekomstbestendigheid, waarmee het een uitstekende keuze is binnen zijn segment.

Review: ASUS TUF Gaming Z790-Pro WiFi

• Productpagina

• Specificaties
• Showcase
• BIOS/UEFI
• Testomgeving
• Resultaten
• Conclusie

We gaan nogmaals aan de slag met een ASUS-moederbord dat gelanceerd is met de Intel Z790-refresh voor Intel 14th Gen. Dusver is elk Z790-bord dat we behandeld hebben voorzien van Wi-Fi 7 als één van de upgrades, maar dat gaat niet op voor het TUF Gaming-bord van vandaag. In dit geval is er sprake van Wi-Fi 6E en borduurt de nieuwe TUF Gaming Z790-Pro WiFi voort op de vorig jaar verschenen TUF Gaming Z790-Plus WiFi.

Nou is deze ‘voortborduring’ in dit geval vrij minimaal te noemen, want in de basis komen de borden 99% overeen. Afgezien van het uiterlijk moet je met een vergrootglas op de specificaties kijken om te zien welke upgrades zijn doorgevoerd voor de Z790-Pro WiFi. Zo krijg je out-of-the-box ondersteuning voor sneller geheugen en bezit de Pro-versie de nieuwe Q-Antenna-aansluiting om antennes gemakkelijk aan te sluiten en te verwijderen.

Gezien beide borden vanaf ongeveer € 250,- euro te vinden zijn, komt de keuze voornamelijk neer op de esthetica. Op dat gebied zal de Pro allicht de voorkeur hebben, maar laten we het bord eerst volledig uitlichten, zodat we over het uiterlijk én de features een oordeel kunnen vellen.

Hieronder treffen we de specificaties aan;

Kleine verbeteringen

Zoals ik bij de inleiding al aangaf, komt de ASUS TUF Gaming Z790-Pro WiFi grotendeels overeen met zijn officieuze voorganger, de Z790-Plus WiFi. Daarbij is de nieuwe Pro-uiting onderdeel van de Intel Z790-refresh, wat betekent dat er sneller DDR5-geheugen out-of-the-box ondersteund wordt. In dit geval dient de Z790-Pro WiFi te kunnen genieten van geheugen voorbij de 7800 MHz, al is dat mede afhankelijk van de gebruikte geheugenkit en potentiële BIOS-updates.

Hoewel dit bord géén Wi-Fi 7 mee heeft gekregen, wat ik oprecht geen gemis vind, treffen we wel de nieuwe Q-Antenna aan. Dat betreft, zoals de naam al hint, een ‘quick release’-oplossing voor het aansluiten en ontkoppelen van de Wi-Fi-antennes. Daar ging ik in mijn review van de ASUS ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II reeds op in. Zoals ik daar al aangaf, ben ik blij om zulke QoL-features te zien. Bovendien is de Q-Antenna van een nieuwe generatie, met kleine snelheidsverbeteringen van dien, afhankelijk van het gebruikte kanaal.

I/O en connectiviteit

Op zichzelf staand biedt de Z790-Pro WiFi een leuke lijst aan features. Met het huidige prijspunt van ongeveer € 250,- is dit één van de betaalbaarste Z790-moederborden met twéé USB-C-poorten achterop. Met dat gezegd hebbende, valt het aantal USB-A-poorten wel tegen, want daarvan zijn er slechts zes aanwezig. Toegegeven, het zijn wel snellere poorten van 5 Gbps en 10 Gbps, maar voor het geld kan je Z790-moederborden vinden met een stevigere I/O. Om de I/O af te ronden, kijken we nog naar HDMI 2.1 en DisplayPort 1.4, een ethernetpoort van 2,5 Gbps, optische audio en overige 3,5mm-audiopoorten.

-afbeelding-

Over de interne connectiviteit ben ik grotendeels tevreden. Beter nog, er is sprake van een flinke lading aan headers voor RGB, fans, Thunderbolt, etc. Daarnaast zien we een PCIe 5.0 X16-slot met Q-Release en een interne USB-C-header van 20 Gbps met een stroomaanlevering van 30 W. Daarover gesproken: er is een powerfasedesign van de 16+1+1 met 60A-MOSFETS. Aansluitend is het bord bedekt met een flink aantal heatsinks van een degelijk formaatje. Je komt qua vermogen voor casual overklokken en potentiële koeling dus zeker niet tekort.

Helaas doet het op de Z790-Pro WiFi dan ontbreken aan een PCIe 5.0 M.2-slot, terwijl dit wel te vinden is op andere borden binnen het prijspunt. Nou zal ik niet ontkennen dat niet iedereen een dergelijke snelheid behoeft. Daarnaast kan ik ook amper klagen over de basisfeatures van het bord, want die zijn verder solide. Zo zullen de meesten prima terecht kunnen met het viertal aan M.2-sloten en vijftal aan PCIe-sloten. Het is duidelijk dat ASUS gefocust heeft op bepaalde connectiviteit en aansluitingen intern, wat voor bepaalde doeleinden een voorkeur kan hebben.

Laten we het moederbord in kwestie eens uit de doos nemen. Zoals voor een TUF Gaming-bord te verwachten valt, komt de Z790-Pro WiFi in een minimalistische verpakking. Bij het openen, komen we als eerste het moederbord en in een kartonnetje de Q-Antenna tegemoet. Daaronder treffen we de accessoires aan, wat in totaal bestaat uit stickers, een cd met drivers, de benoemde antenne, M.2-stickers en schroefjes, SATA-kabels en diverse boekjes.

Opvolgend werpen we een blik op het moederbord zelf. Het zwarte uiterlijk met de geborstelde heatsinks en nodige TUF-accenten misstaat de Z790-Pro WiFi absoluut niet. Beter nog, dit is één van de aantrekkelijkste TUF-bordjes die ik dusver in handen heb gehad. Aan de zijkant van het bord treffen we de diverse I/O aan, bestaande uit HDMI 2.1 en DisplayPort 1.4, twee USB-C-poorten, zes USB-A-poorten, een ethernetpoort van 2,5 Gbps, de aansluitingen voor de Q-Antenna, optische audio en overige 3,5mm-audiopoorten.

Tussendoor kunnen we de heatsinks bewonderen, waarop diverse TUF-slogans en soortgelijke details aangebracht zijn. Zoals we weleens vaker meemaken van het TUF Gaming-merk straalt het lichtjes een militair thema uit.

Vervolgens arriveren we bij de sluw aan headers en overige aansluitingen. Op dit gebied weet de Z790-Pro WiFi zijn mannetje wel te staan, want we zien onderin o.a. drie fan-headers, twee RGB-headers, de Thunderbolt-header en twee van vier SATA-poorten. Op de zijkant treffen we de overige SATA-poorten aan, alsmede de USB-C-header, USB-A-header, 24-pins ATX-aansluiting en wederom twee RGB-headers. Bovenaan wordt het geheel compleet gemaakt door twee fan-headers voor de processor, een pomp-header en de CPU-voeding.

Afsluitend kunnen we nog even spieken onder de socketcover, waar LGA1700 onder schuilt. Het is overigens links onder de socket dat we de eerste fan-header aantreffen, CHA_FAN1.

Hieronder is een versimpeld overzicht van de BIOS-omgeving, ofwel de UEFI van de ASUS TUF Gaming Z790-Pro WiFi. Met het gebruik van onze Intel Core i9-12900K in het bord heb ik geen nieuwe features gespot voor deze refresh. Kortom, we hebben te maken met een typerend overzicht van de diverse features die je kan tweaken in een ASUS TUF Gaming-bord.

Hieronder is meer informatie te vinden over de testomgeving en toegepaste testmethoden.

Als eindnoot: dit is een moederbordreview. Hier kijken we specifiek naar productiviteit en synthetische resultaten. Diepgaandere resultaten aangaande processor, temperatuur en gameresultaten zijn bestemd voor onze processor- en videokaartreviews. Hoewel we bij nieuwe CPU-lanceringen c.q. architecturen veelal de reviews uitbreiden met een goede dosis aan gameresultaten.

Hieronder zijn resultaten van diverse benchmarks te vinden om een indruk op te doen van de algemene prestaties die je kan verwachten met de ASUS TUF Gaming Z790-Pro WiFi. Het bord presteert wat dat betreft conform de verwachting en zal geen bottleneck vormen voor hardware die je erin of erop slaat.

Benchmarks, rendering en compiling

Al met al ben ik niet ontevreden over de ASUS TUF Gaming Z790-Pro WiFi. Toegegeven, t.o.v. de vorig jaar verschenen TUF Gaming Z790-Pro WiFi zijn slechts kleine verbeteringen doorgevoerd. Anderzijds liggen ze beiden vanaf ongeveer € 250,- in de digitale winkel. In dat geval is de nieuwe Pro-variant aantrekkelijker, met nieuwe features zoals de Q-Antenna en potentiële ondersteuning voor sneller DDR5-geheugen. Voeg daar een geüpdatet uiterlijk aan toe en het spreekt voor zich dat de Z790-Pro WiFi dé keuze is tegenover de Plus-uiting.

Maar ja, de Z790-Pro WiFi bestaat niet in een vacuum en de Z790-concurrentie is… aanzienlijk pittig te noemen. Zo is de aanwezigheid van twee USB-C-poorten achterop een dik pluspunt, maar het magere zestal aan USB-A-poorten is weer een tegenvaller. Daarnaast ontbreekt het aan een PCIe 5.0 M.2-slot, terwijl dat binnen het prijspunt wel te verkrijgen valt. Kortom, je kan voor het geld meer USB-poorten en betere connectiviteit vinden op andere Z790-borden. Tot hoeverre dat meeweegt, hangt van je gewenste features en aansluitingen af.

Afgezien van I/O kan de TUF Gaming Z790-Pro WiFi zich makkelijk meten met concurrentie. Het powerfasedesign van 16+1+1 met 60A-MOSFETS is zeker geen verkeerde en het bord is bedekt met flinke heatsinks voor koeling. Daarnaast kijk je naar een PCIe 5.0 x16-slot, een interne USB-C-header van 20 Gbps met een stroomaanlevering van 30 W, een interne Thunderbolt-header en een degelijk aantal overige headers voor fans, RGB enzovoort. Kortom, dit bord kan een prima keuze zijn, maar biedt mogelijk niet de állerbeste waarde op de huidige markt.

Review: ASUS ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II

• Productpagina

• Specificaties
• Showcase
• BIOS/UEFI
• Testomgeving
• Resultaten
• Conclusie

Het is wederom tijd voor een moederbord dat onderdeel is van de Intel Z790-refresh voor Intel 14th Gen. In dit geval betreft het de ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II van ASUS. De fabrikant heeft niet gekozen voor een nieuwe of uitbundige naam, integendeel, men heeft er gewoonweg een Romeinse ‘II’ achteraan geplakt. Van het originele bord hebben we vorig jaar de DDR4-variant besproken bij de initiële komst van Intel Z790.

Wat representeert het vervolg? Een upgrade naar Wi-Fi 7 met Bluetooth 5.4 én Q-Release voor de antennes, een extra PCIe 4.0 M.2-slot en twee extra USB 2.0-poorten achterop. Op het moment van schrijven is dit moederbord te verkrijgen voor € 479,- bij onze webshoppartner Megekko. Dat is een stevige prijs en plaatst het in een pittig spectrum aan luxueuze moederborden. Maakt dit beestje zich interessant met zijn featurepakket en upgrades? Dat gaan we beantwoorden!

Hieronder treffen we de specificaties aan;

Wi-Fi 7 en Q-Antenna

Zoals ik bij de inleiding al aangaf, zijn er enkele upgrades doorgevoerd met de ASUS ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II. Degene die voorop ligt, mag ondersteuning zijn voor Wi-Fi 7 en daarmee Bluetooth 5.4. Bijna alle moederborden die onderdeel zijn van de Intel Z790-refresh voor Intel 14th Gen hebben dat als voornaamste upgrade meegekregen. In het geval van dit ROG Strix-bord heeft ASUS een variant van haar Q-Release toegepast voor de Wi-Fi-antennes, genaamd Q-Antenna.

Uitgebreide I/O

Laten we de volgende upgrade beetpakken: de I/O aan de achterzijde van het bord. Voor deze refresh zijn twee USB 2.0-poorten van Type-A toegevoegd, waardoor er nu tien USB-A-poorten in totaal aanwezig zijn. Wel valt er op te merken dat vier van die poorten van USB 2.0-snelheid zijn. Mocht je veel randapparatuur gebruiken die minstens USB 3.2 Gen 1 vereist - wat tegenwoordig steeds meer een zaak is -, dan moet je daar bij dit bord dus rekening mee houden.

Nochtans is er een gezonde hoeveelheid USB-connectiviteit te vinden - zeker met het tweetal aan USB-C-poorten van 10 Gbps dat tevens aanwezig is. Daarnaast kijken we naar video-uitvoer middels HDMI 2.1 en DisplayPort 1.4, knoppen voor CMOS-reset en BIOS-flashback, een 2,5Gbps-ethernetpoort, de Wi-Fi-antenne-aansluitingen en tenslotte audio-aansluitingen met o.a. optische audio. Al met al praten we over een puike connectiviteit die achterop aanwezig is.

Intern en Q-features

Op papier is de I/O-connectiviteit dan ook de sterkste eigenschap van de ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II. Zeker als je dat combineert met een USB-C-header intern van 20 Gbps, een Thunderbolt-header en nu een vijftal aan M.2-sloten, al mag het helaas nog wel ontbreken aan een PCIe 5.0 M.2-slot. Wel is er een PCIe 5.0 x16-slot met Q-Release aanwezig, met in totaal twee PCIe x16-sloten op het bord. Over bekende Q-features gesproken: de M.2 Q-Latch is aanwezig voor de M.2-sloten.

Hoewel Q-LED aanwezig is - je weet wel, de vier bekende lampjes voor troubleshooting -, ontbreekt het dus aan een leddisplay voor foutcodes. Daarnaast zijn er geen power/resetknoppen op het bord. Voor het geld - en het feit dat zulke features aanwezig zijn op concurrerende borden - had ik dat wel verwacht. Daarbij is met deze Z790-refresh grotendeels het doel om vooruitstrevende borden neer te zetten, zowel qua connectiviteit als QoL-features.

Voor de overige zaken hebben we te maken met een powerfasedesign van 16+1+2 met VRM’s gewaardeerd op 70 A. Dat gaat samen met potentiële ondersteuning van DDR5-geheugen voorbij de 8000 MHz. Kortom, als het gaat om casual overklokken en bloedjesnel geheugen in je systeem prikken, dan ben je logischerwijs voorzien. Tenslotte biedt het bord een flink aantal headers voor zaken zoals fans/ARGB en zijn de heatsinks uitgebreid om het vijfde M.2-slot te bedekken.

De ASUS ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II wordt geleverd in een typerende verpakking qua thema. Daarop krijgen we een preview van het bord ter sprake en dat er Wi-Fi 7 aanwezig is. Bij het openen komen het bord en de verpakking met de Wi-Fi-antenne ons als eerste tegemoet. Daaronder treffen we de lading aan accessoires aan, bestaande uit stickers, een sleutelhanger, twee handleidingen, SATA-kabels, tie-wraps, een Q-Latch-setje en M.2-pads. Verder zien we op een aparte foto de vernieuwde antenne voorbijkomen.

Dan is het tijd om het bord zelf beet te pakken en te aanschouwen. Net zoals bij de voorganger is er sprake van een white metallic-thema en dat misstaat niet. Aan de achterkant treffen we de naam van het moederbord aan, daaronder het ROG-logo en daarnaast de coördinaten van het Taiwanese hoofdkantoor van ASUS. Kleine details die typerend zijn voor ASUS om aan te brengen op haar borden, met name de ROG Strix-uitingen.

Uiteraard bekijken we ook de achterzijde, bestaande uit flinke connectiviteit, zoals besproken bij de specificaties. Van links naar rechts hebben we zoal te maken met HDMI 2.1 en DisplayPort 1.4-uitgangen, knoppen voor CMOS-reset en BIOS-flashback, een tiental USB-A-poorten, een tweetal USB-C-poorten, een 2,5Gbps-ethernetpoort, de Wi-Fi-antenne-aansluitingen, optische audio en jack-aansluitingen voor geluidsuitvoer en microfooninvoer.

Opvolgend werpen we een blik op de heatsinks van de I/O en M.2-sloten. Daarop zien we het ROG Strix-thema prominent voorbijkomen. Zoals eerder benoemd, is er een Q-Release aanwezig voor het bovenste PCIe x16-slot, wat de standaard is voor vrijwel alle high-end borden van ASUS. T.o.v. de voorganger is er niet schrikbarend veel aangepast aan het thema. Wel bedekken de heatsinks iets meer van het moederbord - specifiek het vijfde M.2-slot dat is toegevoegd aan deze opvolger.

Nu komen we aan bij de typerende rondleiding voor de diverse headers en aansluitingen. De ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II is op dat gebied voorzien van een flink portie. De opvallendste headers zijn voor mij het vijftal voor fans, het drietal voor ARGB en de USB-C-header van 20 Gbps voor behuizingen. Mocht je dit bord in een luxueuze behuizing slaan met de nodige fans en RGB-verlichting, dan schiet je qua aansluitingen niet zomaar tekort.

Tenslotte pieken we even onder de socketcover van het moederbord om de 1700 pinnetjes van de socket te aanschouwen. Hier heeft ASUS een leuk detail aangebracht in het midden van de socket: het ROG-logo met tekstueel ‘ROG Strix’ erbij. Dat kan ik eveneens waarderen.

Hieronder is een versimpeld overzicht van de BIOS-omgeving, ofwel de UEFI van de ASUS ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II. Met het gebruik van onze Intel Core i9-12900K in het bord heb ik geen nieuwe features gespot voor deze refresh. Kortom, we hebben te maken met een typerend overzicht van de diverse features die je kan tweaken in een ASUS ROG Strix-bord.

Hieronder is meer informatie te vinden over de testomgeving en toegepaste testmethoden.

Als eindnoot: dit is een moederbordreview. Hier kijken we specifiek naar productiviteit en synthetische resultaten. Diepgaandere resultaten aangaande processor, temperatuur en gameresultaten zijn bestemd voor onze processor- en videokaartreviews. Hoewel we bij nieuwe CPU-lanceringen c.q. architecturen veelal de reviews uitbreiden met een goede dosis aan gameresultaten.

Hieronder zijn resultaten van diverse benchmarks te vinden om een indruk op te doen van de algemene prestaties die je kan verwachten met de ASUS ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II. Het bord presteert wat dat betreft conform de verwachting en zal geen bottleneck vormen voor hardware die je erin of erop slaat.

Benchmarks, rendering en compiling

Nu we bij de conclusie zijn, wil ik vooropzetten dat ik niet ontevreden ben met het featurepakket van de ASUS ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II. Echter valt niet te ontkennen dat de huidige prijs van het bord, een stevige € 479,- bij onze webshoppartner Megekko, een aanbeveling ietwat lastig kan maken. Dat mede vanwege het uitblijven van een PCIe 5.0 M.2-slot in dit vervolg. Daarnaast is er weliswaar veel USB-connectiviteit, maar daarvan bestaat een derde uit USB 2.0 aan de achterzijde, kortom, langzamere poorten dan je elders kan vinden.

Daar komt het eigenlijk op neer voor dit bord; de huidige Z790-concurrentie is pittig - met name aan de luxueuze kant. Dat geldt overigens niet alleen vanuit andere fabrikanten, maar ook voor de line-up van ASUS zelf. Mocht Wi-Fi 7 niet interessant zijn voor je, dan kan je voor een paar tientjes minder terecht bij de ROG Strix Z790-E Gaming WiFi. Die biedt zéér vergelijkbare specificaties en features, maar komt met dat PCIe 5.0 M.2-slot, dezelfde hoeveelheid USB-A achter, maar dan van minstens USB 3.2 Gen 1 en zelfs een krachtiger powerfasedesign.

Oké, nou doet de ROG Strix Z790-A Gaming WiFi II wel een fraai uiterlijk bieden. Daarnaast kan ik de ontwikkeling van Q-Antenna waarderen en krijg je in de basis een bord met veel connectiviteit. Prijsgewijs staat deze uiting nou ook weer niet slecht tegenover andere Wi-Fi 7-moederborden, maar ik had in dit geval méér vooruitstrevende connectiviteit en QoL-features verwacht voor het geld. Als Wi-Fi 7 een must is, maak je geen verkeerde keuze met deze ROG Strix Z790-E Gaming WiFi II, integendeel zelfs, maar het kan mogelijk beter.

Review: ASRock B650I Lightning WiFi + A620I Lightning WiFi

• Productpagina: ASRock B650I Lightning WiFi
• Productpagina: ASRock A620I Lightning WiFi

• Specificaties
• Showcase
• BIOS/UEFI
• Testomgeving
• Resultaten
• Conclusie

Het is tijd om vandaag weer eens in de wereld van Mini-ITX-moederborden te duiken. In dit geval met een opvallend duo van ASRock: de B650I Lightning WiFi en A620I Lightning WiFi. Wat maakt deze borden uitzonderlijk? Het feit dat dit nu de betaalbaarste ITX-borden op de markt zijn - met hun respectievelijke chipsets - voor AMD Ryzen 7000. Ten tijde van schrijven kost de ASRock B650I Lightning WiFi slechts € 229,90, waar de A620I Lightning WiFi voor € 189,90 over de toonbank gaat bij onze webshoppartner Megekko.

Uiteraard volgt er dan een logische vraag: wat is er zoal ingeleverd om die prijspunten mogelijk te maken? Nou, dat blijkt nog mee te vallen, want qua connectiviteit en features weten beide borden aardig wat neer te zetten. Beter nog, zelfs de A620I weet zaken zoals een I/O-schild, twee M.2-sloten en de nodige headers te bieden. Laten we de verschillen tussen de B650I en A620I op een rijtje zetten, de borden op onze pijnbank slaan en een oordeel vellen!

Hieronder treffen we de specificaties aan;

ASRock B650I vs. A620I

Op papier doen de B650I Lighting WiFi en A620I Lightning WiFi niet veel van elkaar verschillen. Het is duidelijk dat ASRock de B650I als basis heeft genomen en gevraagd heeft waar er minimaal op ingeleverd kan worden om de A620I het leven in te roepen. Het antwoord ligt voornamelijk in de connectiviteit. Beide borden bieden twee M.2-sloten, maar de B650I heeft PCIe 5.0 en PCIe 4.0 als respectievelijke snelheden, waar de A620I neerkomt op PCIe 4.0 en PCIe 3.0. Geen ramp, maar wel iets om rekening mee te houden.

Het andere verschil zit in de I/O achterop. We zien dat de B650I in bezit is van zeven USB-A-poorten totaal, waarvan driemaal USB 3.2 Gen 2 (10 Gbps) en viermaal USB 2.0. Bij de A620I is dat omlaag naar vijf USB-A-poorten gebracht, waarvan eenmaal USB 3.2 Gen 2 (10 Gbps), tweemaal USB 3.2 Gen 1 (5 Gbps) en tweemaal USB 2.0. Wel zijn beide borden in bezit van een USB-C-poort van 10 Gbps, een 2,5Gbps-ethernetpoort, een HDMI 2.1-poort, audio-aansluitingen én een handige BIOS Flashback-knop.

Verschillen in chipset

Logischerwijs zijn er nog verschillen te bespreken als het gaat om de chipsets zelf. Mocht je er niet mee bekend zijn: tegenover de B650-chipset biedt de A620-chipset géén PCIe 5.0-ondersteuning. Dat is waar het verschil in snelheden voor de M.2-sloten vandaan komt tussen de B650I Lightning WiFi en A620I Lightning WiFi en waarom eerstgenoemde een grotere heatsink heeft voor het PCIe 5.0 M.2-slot - om dergelijke SSD’s koel te houden.

Verder biedt de A620-chipset alsnog ondersteuning voor geheugenprofielen met AMD EXPO/Intel XMP, doch géén overklokfeatures voor de processor. Kortom, Ryzen 7000-processoren met een X-aanduiding kan je dus niet hoger of langer laten boosten met AMD Precision Boost Overdrive (PBO). Daardoor valt de A620I Lightning WiFi het beste te gebruiken met een non-X-processor, zoals de Ryzen 5 7600. Dan nog testen wij met een Ryzen 9 7950X en dat levert straks een leuk besprekingspunt op bij de resultaten.

Uiteindelijk zijn de verschillen tussen de B650I en A620I Lightning WiFi vrij minimaal, met zelfs hetzelfde powerfasedesign van 8+2+1. Als je geeft om overklokken, PCIe 5.0 en USB-poorten, dan neig je mogelijk naar de B650I. Daar waar de A620I aantrekkelijker oogt als het betaalbaarste AM5 ITX-bord. Mocht je oprecht geven om een upgradepad voor toekomstige Ryzen-processoren, dan kan de B650I Lightning WiFi toch nog interessanter zijn. Veelal worden de duurdere chipsets, zoals B650 en X670 in dit geval, eerder voorzien van BIOS-updates.

Met het uitpakproces voor deze showcase zetten we de B650I Lightning WiFi én A620I Lightning WiFi direct naast elkaar. Hoewel de moederborden onderdeel van de Phantom Gaming-lijn van ASRock uitmaken, komt dat niet terug in de naamgeving, doch wel op de dozen en borden zelf. Bij het openen van de verpakkingen komen we als eerste de borden tegemoet in anti-statische verpakking en daaronder een beschermend laagje schuim.

Onder de borden treffen we logischerwijs de accessoires aan en die bestaan uit hetzelfde voor beide borden. Denk maar een algemene gebruikershandleiding, een handleiding voor het installeren van een AM5-processor, twee SATA-kabels, de Wi-Fi-antennes, klittenband voor kabelmanagement, een ASRock-badge en tenslotte één M.2-schroefje.

Dan werpen we een mooie blik op de borden zelf. Op eerste gezicht lijken ze zowel van voren als achteren overeen te komen, met als enige uitzondering de M.2-heatsink. Het uiterlijk van de borden is vrij minimalistisch te noemen met het zwarte thema. Dat geldt ook voor de branding, want het is enkel op de I/O-heatsink en rechts naast de socket dat we Phantom Gaming en de naam van het desbetreffende bord zien.

Aan de achterzijde treffen we de AM5-bracket aan, alsmede de bracket voor het I/O-schild. Wat we óók tegenkomen, is een tweede M.2-slot aan de achterzijde. Voor een B650-ITX-bord is dat niet bijzonder, maar voor een A620-ITX-bord wel. Kortom, de A620I Lightning WiFi weet daarmee indruk te maken en het hebben van een tweede M.2-slot op zo’n betaalbaar bord is niet verkeerd.

Een tweede verschil tussen de B650I en A620I wordt zichtbaar wanneer we naar de I/O achterop kijken. Zoals besproken bij de specificaties is de A620I in bezit van slechts twee USB 2.0-poorten i.p.v. vier. Daarnaast verschillen de snelheden van de snellere USB-poorten ietwat, maar de lay-out is verder hetzelfde. Zoals eerder aangegeven, komen we bij beiden een 2,5Gbps-ethernetpoort tegen, HDMI 2.1, audio-aansluitingen en tenslotte een verrukkelijke BIOS Flashback-knop.

Laten we het M.2-slot onder de processor even onder de loep nemen. Tussen de borden ligt het verschil in de grootte van de heatsink die zich daarop bevindt. Vrij logisch, want de B650I ondersteunt in dat M.2-slot PCIe 5.0-SSD’s en die vereisen goede koeling. In de praktijk verwacht ik niet dat de hogere heatsink van de B650I in de weg komt voor kabelmanagement of anderzijds. Onder de heatsink treffen we een M.2-slot aan dat visueel hetzelfde oogt voor beide borden.

Dan komen we uit bij de rondleiding van de lay-out voor de headers en poorten. De lay-out is exact hetzelfde voor zowel de B650I als de A620I - in dit geval betreffen het foto’s van de B650I. Laten we van start gaan met de hoek links onder, waar we de bekende HD_AUDIO-header en een fan-header aantreffen. In de rechterhoek treffen we de CLRCMOS-header aan, die dus onder een videokaart terechtkomt bij een horizontale installatie daarvan. Geen slechte plek, maar wel belangrijk om in acht te houden.

Vanaf dezelfde hoek kunnen we kijken naar de USB-C-header, daarnaast de Front Panel-header, daarboven een USB 2.0-header en rechts naast dat alles de USB 3.2 Gen 1-header. Niet verrassend treffen we dáárnaast de SATA-poorten aan en de 24-pins ATX-aansluiting. In de hoek rechtsboven treffen we zowaar twéé CPU-FAN-headers aan - erg handig - en twee ARGB-headers. Tenslotte is er nog de 8-pins aansluiting voor de CPU-voeding in de linker bovenhoek. Oh, en dan is er de blik die we kunnen werpen op de LGA 1718-socket natuurlijk.

Al met al kan ik zeggen dat de headers goed geplaatst zijn voor het makkelijk aansluiten daarvan en kabelmanagement. Daarnaast kan ik waarderen dat de SATA-poorten naast elkander geplaatst zijn i.p.v. achter elkaar. Dat stelt je in staat om bij beide poorten SATA-kabels met een hoek te benutten, wat zeker de voorkeur kan hebben in krappe builds.

Vervolgens arriveren we bij het BIOS van de borden, ofwel de UEFI. Deze bestaat voor zowel de B650I Lightning WiFi als A620I Lightning WiFi uit een typerende omgeving met bekende opties. Het belangrijke verschil zit in het uitblijven van de ‘Performance Preset’-feature bij de A620I om AMD Precision Boost Overdrive (PBO) te benutten. Dat betekent dat de A620I in de praktijk niet de voordelen van PBO kan benutten - het langer en hoger boosten van een Ryzen 7000X-processor.

ASRock B650I Lightning WiFi

ASRock A620I Lightning WiFi

Hieronder is meer informatie te vinden over de testomgeving en toegepaste testmethoden.

Als eindnoot: dit is een moederbordreview. Hier kijken we specifiek naar productiviteit en synthetische resultaten. Diepgaandere resultaten aangaande processor, temperatuur en gameresultaten zijn bestemd voor onze processor- en videokaartreviews. Hoewel we bij nieuwe CPU-lanceringen c.q. architecturen veelal de reviews uitbreiden met een goede dosis aan gameresultaten.

Dan is het tijd om de behaalde resultaten van de ASRock-bordjes te bespreken. Kort gezegd, kan ik ze beschrijven als verrassend en tegelijkertijd niet. Persoonlijk had ik de verwachting dat de B650I Lightning WiFi met het gebruik van AMD PBO op multi-core-gebied hoger zou scoren. Echter gaan de borden nek-aan-nek tot een punt dat ik de instellingen van het B650I-bordje ging nakijken. Maar ja, AMD PBO was gewoonweg ingeschakeld om de Ryzen 9 7950X mogelijk te laten boosten - met nadruk op ‘mogelijk’ in dit geval.

Wat ik vermoed dat er gaande is, is dat het powerfasedesign van de bordjes (8+2+1) een bottleneck vormt voor een monster zoals de 7950X. Zelfs met het gebruik van Precision Boost Overdrive weet de B650I Lightning WiFi niet in de buurt te komen van andere B650-borden die we getest hebben. Beter nog, in bijna elke multi-core-test belanden beide borden op de laatste plek. Gelukkig geldt dat niet voor single-core-prestaties en dat betekent dat je zonder prestatieverlies van de CPU op deze bordjes moet kunnen gamen, zoals te zien aan PCMark 10 en SPECviewperf 2020.

Benchmarks, rendering en compiling

Zeau, tijd voor een heerlijke conclusie. Waarom heerlijk? Omdat ASRock mij aangenaam verrast heeft met de B650I Lightning WiFi en A620I Lightning WiFi. Met hun respectievelijke chipsets zijn het de betaalbaarste Mini-ITX-borden voor het AM5-platform. Nochtans leveren ze niet teveel in om hun prijspunten mogelijk te maken. Zo krijg je zelfs nog op de A620I zaken zoals een tweetal M.2-sloten, twee CPU_FAN-headers, een I/O-schild en voldoende heatsinkgeweld. Het is enkel dat je twee USB-A-poorten achterop verliest bij dat bord én PCIe 5.0 voor het eerste M.2-slot.

Uiteraard zijn er verschillen tussen de B650 en A620-chipsets, waar je met laatstgenoemde niet kan overklokken. Nochtans wist de B650I Lightning WiFi met AMD PBO in onze test geen verschil te maken voor de Ryzen 9 7950X op multi-core-gebied. Uiteindelijk gaan de B650I en A620I nek-aan-nek in onze testomgeving en lopen ze qua single-core-prestaties niet achter tegenover andere borden. Kortom, voor gaming ogen beide bordjes meer dan geschikt te zijn. De keuze tussen de B650I en A620I komt eigenlijk neer op een stukje USB en PCIe 5.0.

Waar ik tenslotte óók tevreden over ben, mag de lay-out van de bordjes zijn. De diverse headers en poorten zijn dusdanig gepositioneerd dat ze handig uit kunnen komen voor de krappere ITX-builds. Daarnaast is er het feit dat er überhaupt veel connectiviteit is - zelfs nog voor de A620I. Kortom, ASRock heeft voor het mogelijk maken van deze betaalbare ITX-borden niet veel hoeven in te leveren. Voor het prijspunt en de aanwezige features krijgt de fabrikant van mij dan ook twee dikke awards voor een budgetfocus en de fantastische prijzen.